MOGADISHU, Soomaaliya — July 26, 2026 —
Xildhibaan Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame ayaa ku eedeeyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud in arrinta uu ku sheegay iibinta hantida danta guud ay ka gudubtay gudaha dalka, una gudubtay hantida dowladda Soomaaliyeed ee dibadda ku taalla.
Cabdiraxmaan Cabdishakuur oo qoraal soo saaray ayaa sheegay in hantida dowladda ee ku taalla dalalka dibadda ay hadda halis ugu jirto in la iibiyo, inkastoo uusan soo bandhigin caddeymo ama faahfaahin dheeraad ah oo taageeraya eedeyntiisa.
Xildhibaanku wuxuu sheegay in haddii aan si degdeg ah wax looga qaban arrintan ay suuragal tahay in mustaqbalka xitaa la iibiyo jasiiradaha Soomaaliya, isagoo ku adkeystay in hantida qaranku tahay hanti ay wada leeyihiin shacabka Soomaaliyeed iyo jiilasha soo socda.
Wuxuu ugu baaqay dowladda in hantida qaranka lagu maamulo nidaam hufan oo ku dhisan isla xisaabtan, isla markaana go’aannada la xiriira hantida dowladda lagu saleeyo sharci iyo dan guud.
Dowladda oo aan weli ka jawaabin eedeymaha
Madaxtooyada Soomaaliya ayaan weli si rasmi ah uga jawaabin eedeymaha uu soo jeediyay Cabdiraxmaan Cabdishakuur.
Ma jiro war rasmi ah oo ka soo baxay dowladda oo xaqiijinaya ama beeninaya sheegashada xildhibaanka ee ku saabsan hantida dowladda ee dibadda ku taalla.
Saraakiisha dowladda ayaa horey u sheegay in hantida qaranka lagu maamulo hab waafaqsan shuruucda dalka iyo danaha shacabka, iyadoo dowladda ay waddo dadaallo lagu xoojinayo hay’adaha qaranka iyo maamulka hantida dadweynaha.
Si kastaba, mucaaradka ayaa marar badan dowladda ku dhaliilay hufnaan la’aan la xiriirta maamulka hantida qaranka iyo go’aannada saameynaya dhaqaalaha iyo kheyraadka dalka.
Cabdiraxmaan Cabdishakuur Warsame waa siyaasi mucaarad ah oo ka mid ah dadka sida weyn u dhaliila siyaasadaha dowladda federaalka Soomaaliya, gaar ahaan arrimaha la xiriira maamulka, isla xisaabtanka iyo ilaalinta hantida dadweynaha.
Arrimaha ku saabsan maamulka hantida dowladda ayaa muddo dheer ahaa dood siyaasadeed oo ka taagan Soomaaliya, xilli dalka uu ku jiro hannaan dib u dhis hay’adeed kadib tobannaan sano oo colaado iyo burbur siyaasadeed ah.
Dowladda Soomaaliya waxay leedahay hanti kala duwan oo ku taalla gudaha iyo dibadda dalka, kuwaas oo ay ku jiraan dhismayaal iyo xarumo ay leeyihiin hay’adaha dowladda. Hantidan ayaa loo arkaa mid muhiim u ah awoodda dhaqaale iyo madaxbannaanida dowladda.
Xisbiyada mucaaradka iyo ururrada bulshada rayidka ah ayaa inta badan ku baaqa in la xoojiyo nidaamyada ilaalinta hantida qaranka, si looga hortago in si aan hufnayn loo maamulo ama loo wareejiyo.
Doodda ka dhalatay eedeymaha Cabdiraxmaan Cabdishakuur waxay ka tarjumaysaa khilaafaadka siyaasadeed ee ka jira Soomaaliya ee ku saabsan hufnaanta maamulka iyo ilaalinta hantida dowladda.
Hantida qaranku waxay leedahay muhiimad dhaqaale iyo mid istiraatiiji ah, gaar ahaan xilli Soomaaliya ay isku dayeyso inay xoojiso hay’adaha dowladda, kobciso dhaqaalaha, isla markaana dib u dhisto kalsoonida shacabka.
Arrimaha la xiriira hantida dadweynaha ayaa saameyn ku yeelan kara kalsoonida shacabka ee hay’adaha dowladda, maadaama muwaadiniintu ay dalbanayaan in kheyraadka qaranka lagu maamulo nidaam cad oo isla xisaabtan leh.
Weli lama oga in dowladda Soomaaliya ay si toos ah uga jawaabi doonto eedeymaha Cabdiraxmaan Cabdishakuur ama ay soo bandhigi doonto faahfaahin ku saabsan maamulka hantida dowladda ee dibadda.
Doodda ku saabsan ilaalinta hantida qaranka ayaa laga yaabaa inay sii socoto, iyadoo mucaaradka iyo qaar ka mid ah bulshada rayidka ah ay dalbanayaan sharciyo iyo nidaamyo cad oo lagu ilaaliyo hantida shacabka.
