BAYDHABO, Soomaaliya — Sebteembar 5, 2026 — Shacabka ayaa Sabtidii sii waday inay ka qaxaan xaafado dhowr ah oo ka tirsan magaalada Baydhabo, iyadoo ay sii kordhayso cabsida laga qabo dagaal cusub oo dhex mara ciidamada Dowladda Federaalka iyo xoogag hubeysan oo taabacsan Madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen.
Muuqaallo iyo warar laga helay dadka deegaanka ayaa muujinaya qoysas wata carruur, boorsooyin iyo qaar ka mid ah agabkooda guryaha oo ka baxaya xaafadaha ay degganaayeen. Qaar ayaa la sheegay inay u guureen xaafado ka deggan gudaha Baydhabo, halka kuwo kalena ay ammaan ka raadsadeen duleedka magaalada.
Tirada dadka ku barakacay colaadda tan iyo Khamiistii si rasmi ah looma xaqiijin. Wararka deegaanka ayaa sheegaya in barakacu yahay mid ballaaran, balse hay’adaha gargaarka weli ma soo saarin tiro la hubiyay.
Dadka deegaanka ayaa sheegay in cabsi iyo hubanti la’aan ay weli ka jirto Baydhabo, kadib dagaalkii dhacay Khamiistii, Sebteembar 3, kaas oo dhex maray ciidamada dowladda iyo xoogagga taabacsan Laftagareen.
Rasaas xooggan iyo rasaas habow ah ayaa gaartay xaafadaha ay shacabka deggan yihiin, taas oo qoysas badan ku qasabtay inay ka baxaan guryahooda. Inkasta oo dagaalku markii dambe istaagay, haddana dadka deegaanka ayaa ka cabsi qaba in iska horimaadyadu dib u qarxaan.
Ma jiro xaqiijin rasmi ah oo muujinaysa in weerar cusub uu soo dhow yahay. Ciidamada ammaanka ayaa weli ku sugan qaybo ka mid ah magaalada, iyadoo shacabka barakacay ay sugayaan inay ogaadaan in xaafadahooda ay ammaan yihiin iyo in kale.
Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa sheegtay in dagaalkii Khamiista uu bilowday kadib markii xoogag taabacsan Laftagareen ay weerareen fariisimo ay leeyihiin ciidamada dowladda.
Wasaaradda ayaa sidoo kale ku eedeysay dagaalyahanno ka tirsan Al-Shabaab inay weerarka ka qeyb qaateen. Eedeyntaas si madax-bannaan looma xaqiijin.
Kooxaha taabacsan Laftagareen ayaa hore u beeniyay inay xiriir la leeyihiin Al-Shabaab, iyagoo isku tilmaamay xoogag siyaasadeed iyo militari oo ka soo horjeeda maamulka ay Dowladda Federaalka taageerto ee ka jira Baydhabo.
Khasaaraha iyo saameynta bani’aadannimo
Isbitaalka Gobolka Bay ayaa la gaarsiiyay 71 qof oo dhaawac ah, oo ay ku jiraan 15 haween ah, iyo meydadka laba qof oo rayid ah, sida laga soo xigtay waaxda gurmadka degdegga ah ee isbitaalka.
Wararkii ugu horreeyay ayaa bixiyay tirooyin kala duwan oo ku saabsan dadka rayidka ah ee dhintay. Weli lama hayo tiro rasmi ah oo dhameystiran oo ku saabsan khasaaraha dagaalka.
Sidoo kale, si madax-bannaan looma xaqiijin tirada askarta iyo dagaalyahannada ku dhintay ama ku dhaawacmay iska horimaadka.
Barakaca cusub ayaa culeys dheeraad ah saaraya bulshooyin horey ula daalaa dhacayay colaado soo noqnoqday, abaar iyo cunto yari. Baydhabo waa mid ka mid ah xarumaha ugu waaweyn ee gargaarka bani’aadannimo ee Soomaaliya, waxaana magaalada iyo deegaannada ku dhow ku nool in ka badan nus milyan barakacayaal ah.
Qoysas badan oo barakacayaal ah ayaa ku tiirsan gargaar bani’aadannimo oo isugu jira cunto, biyo, hoy iyo adeegyo caafimaad. Dadka cusub ee ka soo barakacaya xaafadaha Baydhabo ayaa kordhin kara cadaadiska saaran adeegyadaas.
Isbitaalka Gobolka Bay ayaa sidoo kale wajahaya sariiro iyo dawooyin yari. Dagaalkii dhacay bishii Agoosto kadib, shaqaalaha caafimaadka ayaa teendho gargaar degdeg ah dhisay, maadaama isbitaalku haystay 40 sariirood oo keliya.
Baydhabo ayaa martigelisay dhowr dagaal oo la xiriira khilaafka siyaasadeed ee hoggaanka iyo doorashooyinka Koonfur Galbeed.
Ciidamada Dowladda Federaalka ayaa la wareegay magaalada 30-kii Maarso, kadib markii dowladda ay diidday dib u doorashadii dadbaneyd ee Laftagareen, oo lagu tilmaamay mid lagu muransan yahay.
Laftagareen, oo hoggaaminayay Koonfur Galbeed tan iyo 2018, ayaa markii dambe ku dhawaaqay inuu xilka ka degay. Hase yeeshee, xoogag hubeysan iyo siyaasiyiin taageersan ayaa sii waday inay ka hor yimaadaan maamulka cusub.
Warbixinno bani’aadannimo ayaa muujiyay in in ka badan 45,000 qof ay ka qaxeen Baydhabo intii uu socday dagaalkii bishii Maarso ee dhex maray ciidamada Koonfur Galbeed iyo xoogag mucaarad ah.
Dagaal kale oo culus ayaa dhacay 17-kii Agoosto, markii kooxo hubeysan ay weerareen fariisimo dowladeed, kadibna ay si ku meel gaar ah u galeen qaybo ka mid ah magaalada.
Ciidamada dowladda ayaa markii dambe dib ula wareegay goobihii laga qabsaday, kadib dagaal socday dhowr saacadood.
Ugu yaraan afar qof oo rayid ah ayaa ku dhintay, halka 98 kale ay ku dhaawacmeen dagaalkaas, sida uu sheegay Isbitaalka Gobolka Bay. Dadka dhaawacmay waxaa ku jiray 28 haween ah iyo nin waayeel ah oo ay haleeshay rasaas habow ah.
Dagaalkii Khamiista ayaa noqday wejigii ugu dambeeyay ee khilaafka, isagoo mar kale shacabka ku nool magaalada u soo bandhigay rasaas iyo barakac.