MOGADISHU, Soomaaliya — July 25, 2026 — Midowga Yurub (EU) ayaa qorsheynaya inuu joojiyo duulimaadyadii gaarka ahaa ee kirada ahaa (chartered flights) ee isku xiri jiray Muqdisho iyo Nairobi, kuwaas oo ay adeegsan jireen diblumaasiyiinta iyo shaqaalaha sare ee hay’adaha caalamiga ah, iyadoo duulimaadkii ugu dambeeyay la filayo inuu baxo 13-ka August, sida ay sheegeen ilo xog ogaal ah. Go’aanka ayaa yimid xilli ay hoos u dhacday baahida rakaabka kadib dhimista shaqaalaha hay’adaha Qaramada Midoobay iyo ururrada caalamiga ah.
Midowga Yurub ayaa lagu wadaa inuu soo afjaro adeegga duulimaadyada gaarka ah ee u dhexeeyay Muqdisho iyo Nairobi, kuwaas oo muddo loo isticmaali jiray safarka shaqaalaha caalamiga ah ee ka howlgala Soomaaliya.
Sida ay sheegayaan ilo ku dhow arrintan, duulimaadkii ugu dambeeyay ee EU-da ayaa la filayaa inuu ka baxo Soomaaliya 13-ka August, kadibna la joojiyo adeeggaas gaarka ah.
Ilo xog ogaal ah ayaa sheegay in sababaha ugu waaweyn ee go’aankan ka dambeeya ay ka mid yihiin hoos u dhac weyn oo ku yimid tirada rakaabka, kadib markii hay’adaha Qaramada Midoobay iyo ururrada aan dowliga ahayn ee caalamiga ah (INGOs) ay sameeyeen dhimista shaqaalaha.
Sida laga soo xigtay ilo kala duwan, dhibaatooyinka dhaqaale iyo hoos u dhaca maalgelinta caalamiga ah ayaa sababay in hay’ado badan ay yareeyaan shaqaalahooda iyo barnaamijyadooda Soomaaliya.
Duulimaadka EU-da ayaa ahaa kii ugu dambeeyay ee ka haray adeegyo gaar ah oo ay horey u isticmaali jireen hay’adaha caalamiga ah kadib markii la joojiyay duulimaadyo kale oo ay maamuli jireen hay’adaha Qaramada Midoobay.
Adeegga Duulimaadyada Bani’aadantinimada ee Qaramada Midoobay (UNHAS), oo muddo taageero u fidinayay safarka shaqaalaha samafalka iyo hay’adaha caalamiga ah ee gudaha Soomaaliya, ayaa sidoo kale la sheegay inuu hakiyay duulimaadyadii isku xiri jiray Soomaaliya iyo Kenya.
Sababaha Ka Dambeeya Joojinta Duulimaadyada
Ilo xog ogaal ah ayaa sheegay in hoos u dhaca baahida rakaabka uu yahay mid ka mid ah sababaha ugu waaweyn ee keenay in la joojiyo duulimaadyadan.
Shaqaale badan oo caalami ah oo horay u isticmaali jiray duulimaadyadan ayaa la sheegay inay ka tageen Soomaaliya kadib markii hay’adaha caalamiga ah ay sameeyeen dhimista shaqaalaha sababo la xiriira dhaqaale yari iyo hoos u dhac ku yimid maalgelinta.
Hay’adaha Qaramada Midoobay iyo ururrada caalamiga ah ayaa sannadihii u dambeeyay wajahaya caqabado dhaqaale oo ku saabsan helitaanka taageerada deeq-bixiyeyaasha, taasoo ku qasabtay qaar ka mid ah hay’adaha inay dib u eegaan miisaaniyadahooda iyo tirada shaqaalaha.
Ilo wareedyo ayaa sidoo kale sheegay in xaaladaha amni iyo caqabadaha howlgalada Soomaaliya ay qayb ka yihiin qiimeynta ay hay’adaha caalamiga ah ku sameeyaan habka safarka shaqaalahooda.
Saameynta Ku Yeelan Karta Hawlaha Caalamiga ah
Joojinta duulimaadyada EU-da iyo UNHAS ayaa saameyn ku yeelan karta diblumaasiyiinta, shaqaalaha samafalka, iyo saraakiisha caalamiga ah ee ku tiirsanaa isku socodka ammaan ah ee Muqdisho iyo Nairobi.
Nairobi ayaa muddo dheer ahayd xarun muhiim u ah hay’adaha caalamiga ah ee ka shaqeeya Soomaaliya, iyadoo shaqaale badan iyo saraakiil ay si joogto ah ugu kala safri jireen labada magaalo.
Duulimaadyadan gaarka ah ayaa siin jiray shaqaalaha caalamiga ah adeeg safar oo qorsheysan, gaar ahaan xilli Soomaaliya ay weli wajahdo caqabado amni.
Kadib joojinta adeeggan, shaqaalaha hay’adaha ayaa laga yaabaa inay ku tiirsanaadaan duulimaadyada ganacsiga ama qorshayaal kale oo safar.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaan weli si rasmi ah uga hadlin qorshaha la sheegay ee lagu joojinayo duulimaadyada EU-da iyo UNHAS.
Dowladda ayaa horey ugu baaqday hay’adaha caalamiga ah inay sii wadaan taageerada iyo howlaha ay ka wadaan Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada bani’aadantinimada iyo horumarinta.
Midowga Yurub iyo hay’adaha Qaramada Midoobay ayaan weli si rasmi ah u faahfaahin sababaha buuxa ee ka dambeeya go’aanka ama saameynta mustaqbalka ee joojinta duulimaadyada.
Duulimaadyada u dhexeeya Muqdisho iyo Nairobi ayaa muddo dheer ahaa isku xirka ugu muhiimsan ee ay isticmaalaan hay’adaha caalamiga ah ee ka shaqeeya Soomaaliya.
UNHAS ayaa door muhiim ah ka ciyaaray taageeridda howlaha samafalka, gaar ahaan gaarsiinta shaqaalaha meelaha ay adag tahay in lagu tago gaadiidka caadiga ah.
Midowga Yurub ayaa sidoo kale lahaa adeegyo gaar ah oo loogu talagalay shaqaalihiisa, diblumaasiyiinta iyo la-hawlgalayaasha ka shaqeeya arrimaha Soomaaliya.
Si kastaba ha ahaatee, hay’adaha caalamiga ah ayaa wajahaya hoos u dhac ku yimid maalgelinta bani’aadantinimo ee caalamka, taasoo keentay in la yareeyo shaqaalaha iyo barnaamijyada qaarkood.
Soomaaliya ayaa weli ku tiirsan taageerada caalamiga ah iyadoo ay jiraan caqabado ay ka mid yihiin amni darro, barakac iyo dhibaatooyin la xiriira cimilada.
Ilo wareedyo ayaa sheegay in shaqaalaha ay saameyneyso arrintan lagula taliyay inay dhammeystiraan safarradooda ka hor 13-ka August, oo ah waqtiga loo qorsheeyay duulimaadka ugu dambeeya.
Hay’adaha caalamiga ah ayaa la filayaa inay dib u eegaan qorshayaal kale oo lagu fududeynayo safarka shaqaalahooda ee u dhexeeya Soomaaliya iyo Kenya.
Faahfaahin dheeraad ah ayaa laga sugayaa Midowga Yurub, Qaramada Midoobay iyo hay’adaha samafalka ee ku saabsan qorshaha mustaqbalka ee gaadiidka hawada.
Joojinta duulimaadyadan waxay muujineysaa saameynta ay leeyihiin caqabadaha dhaqaale ee hay’adaha caalamiga ah ee ka howlgala Soomaaliya. Hoos u dhaca shaqaalaha iyo miisaaniyadaha ayaa saameyn ku yeeshay adeegyada taageeraya howlaha hay’adaha.
Isbeddelka ku yimid adeegyada duulimaadyada ayaa sidoo kale saameyn ku yeelan kara habka ay hay’adaha samafalka u gaaraan dadka u baahan gargaarka, gaar ahaan meelaha fogfog ee dalka.