MUQDISHO, Soomaaliya — Luulyo 29, 2026 — Ra’iisul Wasaarihii hore ee Soomaaliya Xasan Cali Khayre ayaa si kulul u dhaliilay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, isagoo ku andacooday in muddo xileedkiisu dhammaaday isla markaana Soomaaliya ay galayso marxalad siyaasadeed iyo dhaqaale oo sii adkaaneysa. Hadalladiisa ayaa kusoo beegmaya iyadoo ay weli taagan yihiin khilaafaadka la xiriira doorashooyinka, dastuurka iyo hannaanka dowladnimada.
Ra’iisul Wasaarihii hore Xasan Cali Khayre ayaa sheegay in xaaladda guud ee Soomaaliya ay sii xumaaneyso, isagoo dowladda Federaalka ku eedeeyay inay ku fashilantay hoggaaminta dalka xilli ay jiraan caqabado siyaasadeed, dhaqaale iyo amni.
Khayre ayaa ku dooday in Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud uu sii hayo xilka inkastoo, sida uu sheegay, muddo xileedkiisii dastuuriga ahaa uu dhammaaday.
“Maalin kasta oo dhaafta, dalka uu hoggaaminayo Xasan Sheekh oo muddo xileedkiisu dhammaaday wuxuu gelayaa marxalad aad u halis badan,” ayuu yiri Khayre.
Wuxuu sheegay in khilaafaadka siyaasadeed ee ku saabsan doorashooyinka, dib u eegista dastuurka iyo maamulka dalka ay sii kordhayaan, taasoo uu sheegay inay saameyn ku yeelaneyso xasilloonida Soomaaliya.
Khayre ayaa sidoo kale ku eedeeyay dowladda in dhaqaalaha dalka uu hoos u dhacay muddadii afarta sano iyo labada bilood ee uu xukunka hayay Madaxweyne Xasan Sheekh.
Sida uu sheegay, xaaladda dhaqaale ayaa sababtay in dad badan oo Soomaaliyeed ay dalka ka baxaan si ay u raadsadaan nolol iyo fursado dhaqaale oo ka wanaagsan.
“Dhaqaalihii dalka wuu burburay, dadkiina way ka cararayaan dalka, Soomaaliya waxay u baahan tahay hoggaan cusub,” ayuu yiri.
Ra’iisul Wasaarihii hore wuxuu sheegay in dalka uu u baahan yahay isbeddel hoggaamineed oo wax ka qabta caqabadaha siyaasadeed iyo dhaqaale isla markaana dib u soo celiya kalsoonida shacabka.
Dowladda Federaalka Soomaaliya si rasmi ah ugama aysan jawaabin hadalladii ugu dambeeyay ee Xasan Cali Khayre.
Dowladda Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa hore u sheegtay inay waddo dib u habeyn siyaasadeed, dhammeystirka dastuurka, horumarinta hay’adaha dowladda iyo qorsheyaal la xiriira hannaanka dimuqraadiyadda.
Ma jirin war rasmi ah oo dowladda uga jawaabtay eedeymaha Khayre ee ku saabsan muddo xileedka madaxweynaha iyo xaaladda dhaqaalaha.
Hadallada Khayre waxay kusoo beegmayaan iyadoo Soomaaliya ay ka jiraan doodo xooggan oo ku saabsan hannaanka doorashooyinka, dib u eegista dastuurka iyo xiriirka Dowladda Federaalka iyo Dowlad Goboleedyada.
Madax mucaarad ah ayaa toddobaadyadii u dambeeyay si isa soo taraysa u dhaliilayay qorshaha dowladda ee la xiriira dib u habeynta dastuurka iyo doorashooyinka, iyagoo ku baaqay wada-tashi siyaasadeed oo ballaaran.
Sidoo kale Soomaaliya waxay weli wajahaysaa dagaalka lagula jiro Al-Shabaab, caqabado dhaqaale, xaalado bani’aadannimo iyo dadaallo lagu xoojinayo hay’adaha dowladda.
Beesha caalamka ayaa marar badan ku baaqday in madaxda Soomaaliyeed ay ku xalliyaan khilaafaadka siyaasadeed wada-hadal iyo is-afgarad si loo ilaaliyo xasilloonida dalka.
Xasan Cali Khayre oo soo noqday Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya intii u dhexeysay 2017 iyo 2020 ayaa ka mid ah siyaasiyiinta mucaaradka ee si joogto ah u dhaliila siyaasadaha dowladda Federaalka.
Falanqeeyayaasha siyaasadda ayaa aaminsan in doodaha ku saabsan doorashooyinka, dastuurka iyo sharciyadda hay’adaha dowladda ay sii socon doonaan bilaha soo socda.
Sida ay wax u socdaan, wada-hadal siyaasadeed oo dhex mara dowladda Federaalka, Dowlad Goboleedyada iyo mucaaradka ayaa loo arkaa mid muhiim u ah xasilloonida dalka iyo horumarinta hannaanka dowladnimada Soomaaliya.
Hadallada Xasan Cali Khayre waxay muujinayaan kala aragti duwanaanshaha sii xoogeysanaya ee u dhexeeya dowladda Federaalka iyo hoggaamiyeyaasha mucaaradka. Khilaafaadka ku saabsan muddo xileedka, doorashooyinka iyo dastuurka ayaa sii kordhin kara xiisadda siyaasadeed haddii aan xal wadajir ah laga gaarin.
Eedeymaha uu soo jeediyay ee ku saabsan hoos u dhaca dhaqaalaha iyo kororka dadka dalka ka hayaamaya waxay ka mid yihiin arrimaha ay mucaaradku si joogto ah u soo bandhigaan. Dowladda Federaalka ayaa dhankeeda hore u difaacday siyaasadaheeda, iyadoo sheegtay inay waddo dib u habeyn iyo horumar lagu xoojinayo dowladnimada.