Jimco, May 15, 2026 (Baidoa Online) -Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ayaa ku dhawaaqay in ay burbureen wadahadalladii ay la lahaayeen Dowladda Federaalka, iyagoo ku eedeeyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud inuu diiday soo jeedinno lagu doonayay heshiis siyaasadeed oo dhammaystiran oo ku saabsan hannaanka kala guurka dalka.
Isbahaysiga mucaaradka ayaa sheegay in wadahadalladu ay fashilmeen kadib markii ay soo baxeen khilaafaad ku saabsan qaab dhismeedka siyaasadeed ee lagu maareynayo marxaladda kala guurka iyo arrimaha dastuurka ee la xiriira hoggaanka dalka.
Sida Golaha Mustaqbalku sheegay, burburka wadahadallada wuxuu dib u dhac ku yahay dadaallada lagu raadinayo heshiis siyaasadeed oo ballaaran oo lagu hubinayo kala-guur siman oo lagu wada aqbalay.
Bayaanka ay soo saareen kadib burburka wadahadallada, Golaha Mustaqbalka ayaa sheegay in ay soo jeediyeen hannaan kala-guur oo loo dhan yahay, kuna saleysan is-afgarad qaran, ka qaybgal siyaasadeed, iyo wadaagista mas’uuliyadda dhinacyada muhiimka ah.
Sida ay sheegeen, qorshahaas wuxuu ujeeddadiisu ahayd in la abuuro heshiis siyaasadeed oo dhammaystiran oo hagaya dalka marxaladda xigta ee dowladnimada Soomaaliya.
Isbahaysigu wuxuu ku eedeeyay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud inuu diiday qaab-dhismeedkaas intii ay socdeen wadahadallada. Waxay sidoo kale sheegeen in soo jeedinta ay ahayd mid looga gol lahaa in lagu xalliyo waxa ay ku tilmaameen farqiga dastuuriga ah ee ka dhashay dhammaadka muddada xilka Madaxweynaha oo ku eg 15 May 2026.
Mucaaradku ma aysan bixin faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan qodobbada ku jiray qorshaha ay soo jeediyeen, balse waxay adkeeyeen in ujeeddadu ahayd in laga hortago hubanti la’aan siyaasadeed iyo in la helo heshiis lagu wada socdo.
Ilaa hadda Dowladda Federaalka kama aysan jawaabin eedeymaha cusub ee Golaha Mustaqbalka.
Aragtida Mucaaradka
Sida ku xusan bayaanka, hoggaanka mucaaradka ayaa sheegay in burburka wadahadallada uu wiiqayo dadaallada lagu dhisayo is-afgarad siyaasadeed oo ballaaran oo u dhexeeya dhinacyada waaweyn ee dalka.
Goluhu wuxuu sheegay in wadahadal siyaasadeed uu weli yahay mid lagama maarmaan u ah xallinta khilaafaadka la xiriira maamulka dalka, dastuurka, iyo doorashooyinka mustaqbalka.
Waxay sidoo kale ku baaqeen in la sii wado wada-tashiga ku lug leh xisbiyada siyaasadeed, dowlad goboleedyada, bulshada rayidka ah, iyo dhammaan daneeyayaasha kale ee siyaasadda.
Mucaaradku waxay ku adkeysteen in heshiis wadajir ah uu xoojin karo xasilloonida siyaasadeed isla markaana kordhin karo kalsoonida hay’adaha dowladda.
Aragtida Dowladda
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa horay u difaacday qorshaheeda dib u habeynta siyaasadda, iyadoo sheegtay in isbeddellada doorashooyinka iyo maamulka lagu fulinayo habraacyo dastuur iyo sharci ku saleysan.
Mas’uuliyiinta dowladda waxay sidoo kale sheegeen in geeddi-socodka dimuqraadiyeynta uu u baahan yahay in la sii wado si loo xoojiyo hay’adaha dowladda iyo nidaamka siyaasadeed.
Inkasta oo aan weli jirin jawaab rasmi ah oo ka timid Dowladda Federaalka oo ku saabsan bayaanka Golaha Mustaqbalka, haddana hore ayay u adkeeyeen muhiimadda ay leedahay ilaalinta xasilloonida iyo sii wadidda shaqada hay’adaha dowladda.
Khilaafkan cusub ayaa kusoo beegmaya xilli ay socdaan dooddo siyaasadeed oo ku saabsan nidaamka doorashooyinka Soomaaliya, dib u eegista dastuurka, iyo mustaqbalka qaab dhismeedka dowladnimada.
Sanadihii la soo dhaafay, dhinacyada siyaasadda Soomaaliya ayaa isku khilaafay arrimo muhiim ah oo ay ka mid yihiin hababka doorashada, wax ka beddelka dastuurka, awood qeybsiga, iyo jadwalka isbeddellada siyaasadeed.
Wadahadallada siyaasadeed ee u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo mucaaradka ayaa marar badan loo adeegsaday in lagu xalliyo khilaafaadka la xiriira doorashooyinka iyo maamulka dalka.
Soomaaliya ayaa sidoo kale wajahday caqabado amni oo ay sababeen kooxaha hubeysan, taas oo mararka qaar saameysay hirgelinta heshiisyada siyaasadeed iyo qorshayaasha dowlad-dhiska.
Burburka wadahadallada ayaa keenaya hubanti la’aan ku saabsan tallaabada xigta ee dhex mari karta dowladda iyo mucaaradka.
Falanqeeyayaal siyaasadeed ayaa sheegay in ay suuragal tahay in dib loo bilaabo wadahadallo cusub haddii labada dhinac ay muujiyaan rabitaan siyaasadeed.
Ilaa hadda lama shaacin qorshe rasmi ah oo lagu bilaabayo wareeg cusub oo wadaxaajood ah.
Indhaha ayaa hadda ku sii jeeda sida ay dhinacyadu uga falceliyaan xaaladda cusub iyo in la heli karo fursad kale oo lagu gaari karo is-afgarad siyaasadeed.
Burburka wadahadalladan wuxuu muujinayaa kala duwanaanshaha sii soconaya ee ka dhex jira hoggaanka siyaasadda Soomaaliya ee ku saabsan hannaanka kala guurka iyo mustaqbalka dalka.
Heshiisyada siyaasadeed ayaa door muhiim ah ka ciyaaray xasilloonida dalka, waxaana la’aan heshiis cusub ay adkeyn kartaa horumarka dib u habeynta siyaasadda.
Arrintan ayaa sidoo kale saameyn ku yeelan karta kalsoonida shacabka iyo xiriirka u dhexeeya dowladda iyo mucaaradka.
Sida xaaladdu u sii socoto waxay go’aamin doontaa jihada siyaasadda Soomaaliya ee bilaha soo socda.