BAYDHABO , Soomaaliya — Juun 30, 2026 — Dagaal culus ayaa habeenkii labaad oo xiriir ah ka socda magaalada Baydhabo ee xarunta maamulka Koonfur Galbeed, halkaas oo ay isku horfadhiyeen ciidamada taageersan maamulka Koonfur Galbeed ee dowladda federaalka Soomaaliya la safan iyo ciidamada daacadda u ah madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed Lafta Gareen, sida ay sheegeen dadka deegaanka iyo ilo amni.
Dadka ku nool magaalada ayaa sheegay in rasaas culus iyo qaraxyo laga maqlayay xaafado kala duwan oo Baydhabo ah, iyadoo dagaalladu ay sare u qaadeen walaaca laga qabo amniga iyo xasilloonida magaalada.
Sida ay sheegeen dadka deegaanka, dagaalladu waxay dib u qarxeen habeenkii Isniinta waxayna sii socdeen ilaa saacadihii hore ee Talaadada.
Goob-joogayaal ayaa sheegay in hub culus la adeegsaday intii ay socdeen iska horimaadyada, inkastoo aan si madax-bannaan loo xaqiijin karin dhammaan goobaha ay dagaalladu ka dhaceen.
Ilo amni ayaa sheegay in ciidamada taageersan maamulka hadda jira iyo kuwa daacadda u ah Lafta Gareen ay ku lug lahaayeen dagaalka. Midkoodna si rasmi ah uma shaacin khasaaraha ka dhashay ama guulo ay ka gaareen furimaha dagaalka.
Qaar ka mid ah odayaasha iyo bulshada deegaanka ayaa muujiyay walaac ku saabsan in dagaalladu sii socdaan, taasoo keeni karta in dad rayid ah ay ka barakacaan xaafadaha ay colaaddu saameyso.
Khasaaraha iyo Saameynta Bani’aadannimo
Ilaa hadda ma jiraan tirooyin rasmi ah oo ku saabsan dhimashada iyo dhaawacyada ka dhashay dagaallada.
Dadka deegaanka ayaa sheegay in ganacsiyo badan ay albaabada u xirteen sababo la xiriira amniga, halka dhaq-dhaqaaqa dadweynaha uu si weyn u yaraaday qaybo ka mid ah magaalada.
Hay’adaha gargaarka ee ka howlgala gobolka ayaan weli soo saarin warbixin rasmi ah oo ku saabsan barakac ama saameyn bani’aadannimo oo ka dhalatay dagaallada.
Asalka Khilaafka
Dagaalladan ayaa ka dambeeyay khilaaf siyaasadeed oo ka dhashay hoggaanka maamulka Koonfur Galbeed.
Sida ay sheegayaan taageerayaasha Lafta Gareen, xiisaddu waxay bilaabatay kadib markii dowladda federaalka Soomaaliya ay xilka ka qaaday madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Lafta Gareen, isla markaana ay taageertay in Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe) loo caleemo saaro hoggaanka cusub ee maamulka.
Dhinaca maamulka hadda jira ayaa dhankooda ku adkeysanaya in isbeddelka hoggaanka uu ku dhacay hannaan sharci ah oo waafaqsan nidaamka maamulka.
Kadib muranka siyaasadeed, ciidamada daacadda u ah Lafta Gareen ayaa la sheegay inay saldhigyo iyo fariisimo ka sameysteen duleedka Baydhabo. Dadka deegaanka iyo ilo amni ayaa sheegay in ciidamadaas ay taageero ka heleen gudaha iyo dibadda magaalada.
Hoggaamiyeyaasha taageersan Lafta Gareen ayaa hore u sheegay inay doonayaan inay dib ula wareegaan Baydhabo, halka maamulka hadda jira uu ku adkeysanayo inuu sii hayn doono gacan ku haynta magaalada.
Ilaa fiidnimadii Talaadada, dowladda federaalka Soomaaliya ma aysan soo saarin warbixin faahfaahsan oo ku saabsan dagaallada ugu dambeeyay.
Sidoo kale maamulka Koonfur Galbeed ayaan si rasmi ah u shaacin khasaaraha, tirada ciidamada ku lug leh dagaalka, ama tallaabooyin lagu dejinayo xaaladda.
Odayaasha dhaqanka iyo qaybaha bulshada rayidka ah ayaa marar badan ugu baaqay dhinacyada iska hor imanaya inay miiska wada hadalka ku xalliyaan khilaafkooda.
Falanqeeyayaasha amniga ayaa sheegaya in maalmaha soo socda ay muhiim u noqon doonaan go’aaminta jihada uu qaadayo khilaafkan.
Dadka deegaanka ayaa sheegay in labada dhinac ay weli ku sugan yihiin fariisimo muhiim ah oo ku yaalla magaalada iyo hareeraheeda, taasoo muujinaysa in xiisaddu weli sareyso.
Weli ma jirto calaamad muujinaysa in wada hadallo rasmi ah ay u socdaan dhinacyada isku haya awoodda maamulka Koonfur Galbeed.
Baydhabo waa xarunta siyaasadeed iyo maamulka ee Koonfur Galbeed, waana magaalo muhiim u ah nidaamka federaalka Soomaaliya. Xasillooni darrida magaalada waxay saameyn ku yeelan kartaa maamulka, amniga, iyo adeegyada bulshada ee gobolka oo dhan.
Khilaafkan wuxuu sidoo kale iftiiminayaa murannada siyaasadeed ee mararka qaar ka dhex dhasha dowladda federaalka iyo maamullada xubnaha ka ah federaalka Soomaaliya.
Haddii dagaalladu sii socdaan, waxaa kordhi kara khatarta ku wajahan shacabka rayidka ah, ganacsiga, iyo dhaqdhaqaaqa dhaqaalaha ee Baydhabo iyo deegaannada ku xeeran.