BAIDOA, Soomaaliya — Agoosto 17, 2026 — Dagaal culus iyo qaraxyo xooggan ayaa subaxnimadii Isniinta laga soo sheegay magaalada Baydhabo, iyadoo ciidamada taabacsan madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed “Laftagareen,” ay la dagaallamayaan ciidamada ay taageerto dowladda federaalka ee difaacaya maamulka Sheekh Aadan Maxamed Nuur “Madoobe.”

Dadka deegaanka ayaa sheegay inay maqleen rasaas xiriir ah iyo ugu yaraan laba qarax oo xooggan oo ka dhacay qaybo ka mid ah caasimadda Koonfur Galbeed. Wararka maxalliga ah ayaa tilmaamay in qaraxyadu laga yaabo inay ahaayeen madaafiic hoobiye ah, balse nooca hubka la adeegsaday, goobaha ay ku dhaceen iyo khasaaraha ka dhashay midna si rasmi ah looma xaqiijin.

Afhayeen u hadlay ciidamada taabacsan Laftagareen ayaa ku andacooday in ciidamadoodu gudaha u galeen Baydhabo, isla markaana ay la wareegeen qaybo badan oo magaalada ka mid ah. Wuxuu howlgalka ku tilmaamay “halgan xorriyadeed,” isagoo ugu baaqay shacabka Baydhabo inay soo baxaan oo ay ku biiraan dagaalka.

Afhayeenku wuxuu sidoo kale sheegay in laga adkaan doono ciidamada laga soo diray Muqdisho. Wuxuu hadalkiisa ku isticmaalay magaca “Salballaar” markii uu ka hadlayay ciidamada ay taageerto dowladda federaalka.

Sheegashooyinka la xiriira horumarka militari iyo gacan-ku-haynta xaafadaha magaalada si madax-bannaan looma xaqiijin.

Dagaalka oo Ka Socda Gudaha Baydhabo

Ciidamada ay taageerto dowladda federaalka ee garab taagan maamulka Aadan Madoobe ayaa lagu soo warramay inay iska caabinayaan weerarka, iyadoo dagaalku ka sii socdo qaybo ka mid ah magaalada.

Xog lagu kalsoonaan karo oo laga helayo xaafadaha uu dagaalku saameeyay ayaa kooban, maadaama xaaladda amni ay si degdeg ah isu beddelayso.

Dadka deegaanka ayaa ku warramay xaalad kacsan oo ay weheliso rasaas iyo qaraxyo. Ma cadda in waddooyin muhiim ah, xarumo dowladeed ama saldhigyo ciidan ay gacan kale galeen.

Dowladda federaalka iyo maamulka Aadan Madoobe midkoodna ma soo saarin warbixin faahfaahsan oo ku saabsan dagaalka ilaa waqtiga la daabacayay warkan. Sidoo kale, ma jiraan xog rasmi ah oo ku saabsan tirada ciidamada dagaalka ku lug leh ama haddii ciidamo dheeraad ah loo dirayo magaalada.

Xasan Cabdulqaadir, oo ah wasiirka amniga ee maamulka Koonfur Galbeed ee taabacsan Laftagareen, ayaa isna ugu baaqay shacabka Baydhabo inay soo dhaweeyaan ciidamada soo galaya magaalada.

Baaqyada ka soo baxay Xasan Cabdulqaadir iyo afhayeenka ciidamada ayaa u muuqda dadaal lagu doonayo in taageero dadweyne loogu helo ciidamada taabacsan Laftagareen. Ma jiraan warar madax-bannaan oo muujinaya sida ay dadka deegaanku uga falceliyeen baaqyadaas.

Khasaaraha iyo Saameynta Shacabka

Ma jiraan tirooyin madax-bannaan oo la xaqiijiyay oo ku saabsan khasaaraha ka dhashay dagaalka. Baaxadda burburka hantida ayaa sidoo kale aan la ogeyn.

Wararka ku saabsan adeegsiga hoobiyeyaal iyo hub kale oo culus gudaha magaalo dad badan ku nool yihiin ayaa sare u qaaday walaaca laga qabo badbaadada shacabka.

Haddii dagaalku sii socdo, wuxuu sababi karaa in dadka deegaanka ay ka barakacaan xaafadaha ay colaadaha ka socdaan, iyadoo ay sidoo kale carqalad ku iman karto helitaanka adeegyada caafimaadka, suuqyada iyo adeegyada kale ee muhiimka ah.

Baydhabo waa xarun weyn oo gargaar bani’aadannimo, waxaana ku nool dad badan oo gudaha dalkooda ku barakacay. Qoysas badan ayaa ku tiirsan hay’adaha gargaarka si ay u helaan cunto, biyo, hoy iyo adeegyo caafimaad.

Hakad muddo dheer ku yimaada gaadiidka, waddooyinka ama howlaha gargaarka wuxuu cadaadis dheeraad ah saari karaa qoysaska nugul ee ku nool Baydhabo iyo deegaannada ku xeeran ee gobolka Bay.

Khilaafka Siyaasadeed ee Ka Dambeeya Dagaalka

Iska horimaadka ayaa daba socda xiisad ka dhalatay muran la xiriira hoggaanka Koonfur Galbeed. Laftagareen iyo taageerayaashiisu waxay ku adkeysanayaan inuu weli yahay madaxweynaha sharciga ah ee maamulka, halka dowladda federaalka ay taageerto maamulka uu hoggaamiyo Aadan Madoobe.

Maalmihii ka horreeyay dagaalka, ilo maxalli ah ayaa soo sheegay dhaqdhaqaaqyo ay ciidamada Laftagareen ka wadeen hareeraha Baydhabo, oo ay ku jiraan Ceeldoon, Jidka Soddonka iyo deegaannada ku dhow Abowsharow.

Tirada ciidamada ku lug lahaa dhaq-dhaqaaqyadaas iyo ujeeddadooda buuxda si madax-bannaan looma xaqiijin. Taageerayaasha Laftagareen ayaa hore ugu hanjabay inay ka hortagi doonaan ciidamo ay ku tilmaameen kuwo Muqdisho laga soo diray.

Ciidamada federaalka iyo kuwa gobolka ee taageera Aadan Madoobe ayaa iyaguna dhaq-dhaqaaqyo militari ka sameeyay gudaha iyo hareeraha Baydhabo, iyadoo ay sii kordhayeen walaacyada laga qabo iska horimaad hubeysan.

Baydhabo waxay hore u soo martay qalalaase siyaasadeed oo la xiriira doorashooyinka maamulka, faragelinta dowladda federaalka iyo muranno ku saabsan awood-qaybsiga u dhexeeya dowladda dhexe iyo dowlad-goboleedyada.

Dagaalka ka dhex socda Baydhabo wuxuu muujinayaa inuu khilaafkii siyaasadeed isu beddelay iska horimaad hubeysan oo toos ah gudaha caasimadda Koonfur Galbeed.

Haddii dagaalku sii dheeraado, wuxuu sii xoojin karaa kala qaybsanaanta u dhexeysa dowladda federaalka iyo taageerayaasha Laftagareen. Waxa kale oo uu ciidamo iyo dhaqaale ka leexin karaa howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab, oo weli ka howlgasha qaybo ka mid ah koonfurta Soomaaliya.

Shacabka ayaa wajahaya halista ugu weyn. Dagaallada magaalooyinka ee lagu adeegsado hoobiyeyaal iyo hub kale oo culus waxay sababi karaan dhimasho, dhaawac, barakac iyo burbur hantiyeed.

Iska horimaadyadu waxay sidoo kale saameyn karaan ganacsiga iyo howlaha bani’aadannimada, maadaama Baydhabo ay tahay xarun ganacsi iyo maamul oo muhiim u ah koonfur-galbeed Soomaaliya.