MUQDISHO, Soomaaliya — Agoosto 4, 2026 — Dowladda Kenya ayaa isku diyaarinaysa inay ciidamo boolis iyo cutubyo amni oo gaar ah ku kordhiso xadka Soomaaliya, kadib weerarro dhimasho sababay oo lala xiriiriyay kooxda Al-Shabaab, iyadoo gobolka Mandheera uu noqday goobta ugu badan ee ay ka dhaceen weerarradii ugu dambeeyay.
Ciidamada dheeraadka ah ayaa la filayaa inay kordhiyaan kormeerka xadka, ballaariyaan roondooyinka dhulka, isla markaana xoojiyaan hawlgallada looga hortagayo dagaalyahannada isku dayaya inay Soomaaliya uga gudbaan gudaha Kenya.
Hay’adaha ammaanka ayaa la filayaa inay xoogga saaraan waddooyinka nugul, tuulooyinka fogfog iyo xarumaha dowladda ee gobollada Mandheera, Gaarisa iyo Wajeer, halkaas oo Al-Shabaab ay marar badan ku weerartay ciidamada ammaanka, gaadiidka dadweynaha iyo dadka rayidka ah.
Wararka la heli karo ma sheegin tirada ciidamada dheeraadka ah ee la qorsheynayo in la geeyo xadka ama waqtiga uu hawlgalku bilaabanayo.
Mas’uuliyiinta Kenya sidoo kale si rasmi ah uma aysan shaacin cutubyada gaarka ah ee ka qaybqaadan doona qorshaha cusub ee lagu xoojinayo ammaanka xadka.
Go’aankan ayaa yimid kadib markii shan ka tirsan ciidamada ammaanka Kenya lagu dilay weerar looga shakisan yahay Al-Shabaab oo bishii Luulyo 28-keedii ka dhacay meel u dhow biyo-xireenka Wantey Dam ee gobolka Mandheera.
Sida lagu sheegay warbixin boolis oo ay soo xigatay Reuters, roondo ka tirsan Ciidamada Hawlgallada Gaarka ah ayaa la kulantay dagaalyahanno looga shakisan yahay Al-Shabaab.
Afar askari oo boolis ah iyo hal askari oo ka tirsanaa ciidamada booliska kaydka ah ayaa lagu dilay dagaalka. Gaari gurmad ah ayaa markii dambe lagu burburiyay qarax miino, inkastoo aan la soo sheegin khasaaro kale oo ka dhashay.
Weerarkaasi wuxuu ka mid ahaa dhacdooyinkii ugu dhimashada badnaa ee bilihii ugu dambeeyay lagu beegsaday ciidamada Kenya ee ku sugan agagaarka xadka Soomaaliya.
Weerarro Isdaba-joog ah oo ka Dhacay Mandheera
Bishii Luulyo 24-keedii, dagaalyahanno looga shakisan yahay Al-Shabaab ayaa weeraray saldhig amni oo ku yaalla deegaanka Fino ee degmada Lafey.
Booliska Kenya ayaa sheegay in ciidamadu dagaal la galeen weeraryahannada, kuna qasbeen inay dib u gurtaan kahor inta aysan gudaha u gelin ama la wareegin saldhigga.
Deegaanka Fino ayaa sidoo kale weerar lagu qaaday bishii Juun 12-keedii, markaas oo rag hubeysan ay madaafiicda garbaha laga rido iyo qoryaha daran-dooriga u adeegsadeen weerar ay ku qaadeen saldhig ay leeyihiin Ciidamada Hawlgallada Gaarka ah.
Saraakiisha ammaanka ayaa sheegay in ciidamada Kenya ay rasaas ku jawaabeen, iyadoo iska horimaadku socday ku dhowaad 25 daqiiqo.
Saddex askari ayaa ku dhaawacmay weerarka, halka dagaalyahannadu ay goobta isaga baxeen.
Dhacdo kale oo dhacday bishii Juun 8-deedii, laba nin ayaa la toogtay, haweeneyna dhaawac culus ayaa soo gaaray kadib markii ku dhowaad 10 nin oo si weyn u hubeysnaa ay weerareen tuulada Elgolicha ee gobolka Mandheera.
Booliska ayaa sheegay inay rumeysan yihiin in weeraryahannadu ay Soomaaliya kasoo gudbeen kahor inta aysan weerarka fulin. Ma jirin koox si degdeg ah u sheegatay mas’uuliyadda dhacdada.
Bishii May 9-keedii, ugu yaraan lix qof ayaa la dilay kadib markii rag hubeysan ay gaari rakaab ah ku weerareen meel u dhow tuulada Beer-Awayon ee waddada isku xirta Mandheera iyo Arabia.
Wakaaladda wararka Xinhua ayaa sheegtay in 10 qof ay ku dhaawacmeen markii dagaalyahanno looga shakisan yahay Al-Shabaab ay rasaas ku fureen gaari dadweyne oo qaadi kara 14 rakaab ah.
Warbaahinta Kenya ayaa soo bandhigtay tiro dhaawac oo intaas ka yar, balse dhammaan warbixinnadu waxay xaqiijiyeen in lix rakaab ah lagu dilay weerarka.
Rabshadaha ayaa billowday bilihii hore ee sannadka. Bishii Janaayo 14-keedii, qarax miino ayaa ka dhacay meel u dhow barta xuduudda ee Kulun ee Mandheera, waxaana ku dhintay laba xubnood oo ka tirsanaa ciidamada booliska kaydka ah, halka laba kalena ay ku dhaawacmeen.
Warbixinno boolis ayaa sheegay in qaraxa lagu aasay meel qiyaastii 100 mitir gudaha uga jirta dhulka Kenya, oo ku dhow xadka Mandheera iyo Buulo-Xaawo.
Mas’uuliyadda qaraxaasi si madax-bannaan looma xaqiijin.
Hay’adaha ammaanka Kenya ayaa weerarrada uga jawaabay hawlgallo sirdoon ku dhisan oo lagu bartilmaameedsanayo saldhigyada la tuhunsan yahay ee Al-Shabaab iyo waddooyinka ay dagaalyahannadu isticmaalaan.
Bishii Luulyo 14-keedii, mas’uuliyiinta ayaa sheegay in 11 dagaalyahan oo looga shakisan yahay Al-Shabaab lagu dilay hawlgal ka dhacay meel u dhow deegaanka Esagur Cutline ee xadka Kenya iyo Soomaaliya.
Sida ay sheegtay Wakaaladda Wararka Kenya, saraakiisha ammaanka ayaa sheegay in dagaalyahannadaasi ay ka tirsanaayeen koox weyn oo la rumeysnaa inay qorsheynaysay weerarro ka dhan ah deegaannada waqooyi-bari Kenya.
Tirada dagaalyahannada la sheegay in la dilay si madax-bannaan looma xaqiijin.
Qorshaha cusub ee xoojinta xadka ayaa la filayaa inuu sii ballaariyo hawlgalladaas, iyadoo la kordhinayo joogitaanka joogtada ah ee ciidamada ee goobaha ay kooxaha hubeysan uga faa’iideystaan waddooyinka fogfog, meelaha aan rasmiga ahayn ee xadka laga gudbo iyo dhulka ay adag tahay in la ilaaliyo.
Al-Shabaab ayaa sannado badan dagaal kula jirtay dowladda federaalka Soomaaliya, iyadoo doonaysa inay meesha ka saarto dowladda caalamku aqoonsan yahay, kuna beddesho maamul ku saleysan fasiraaddeeda adag ee shareecada Islaamka.
Khubarada Qaramada Midoobay ayaa Al-Shabaab ku tilmaamay khatarta ugu weyn ee degdegga ah ee ku wajahan nabadda iyo xasilloonida Soomaaliya iyo guud ahaan gobolka Geeska Afrika.
Sida lagu sheegay warbixin Qaramada Midoobay, Al-Shabaab ayaa sannadkan 2026 celcelis ahaan lix weerar bishii ka fulisay gudaha Kenya, kuwaas oo inta badan ka dhacay gobollada Mandheera iyo Lamu.
Weerarradaas waxaa ka mid ahaa qaraxyo waddooyinka lagu aaso, weerarro hubeysan, afduubyo iyo weerarro lagu qaaday xarumaha ciidamada ammaanka.
Kenya ayaa ciidamadeeda markii ugu horreysay Soomaaliya u dirtay bishii Oktoobar 2011, xilligaas oo ay billowday hawlgalkii Linda Nchi.
Ciidamada Kenya ayaa markii dambe lagu daray hawlgalladii kala dambeeyay ee Midowga Afrika ee taageerayay dowladda Soomaaliya iyo dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab.
Ciidamada Kenya waxay weli ka howlgalayaan Soomaaliya iyagoo qayb ka ah Hawlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya, oo loo soo gaabiyo AUSSOM.
Waxay ku sugan yihiin deegaanno ay ka mid yihiin Dhoobley iyo Kismaayo oo ka tirsan dowlad-goboleedka Jubbaland.
Al-Shabaab ayaa sheegta in weerarrada ay ka fuliso Kenya ay jawaab u yihiin joogitaanka ciidamada Kenya ee Soomaaliya, waxayna dhowr jeer dalbatay in Nairobi ay ciidamadeeda kala baxdo dalka.
Waxtarka ciidamada dheeraadka ah ee la geynayo xadka wuxuu ku xirnaan doonaa helitaanka xog sirdoon oo lagu kalsoonaan karo, gaadiid gaashaaman, kormeer cirka ah iyo iskaashi ay la yeeshaan bulshada ku nool deegaannada xuduudda.
Mas’uuliyiinta Kenya ayaa sidoo kale la filayaa inay kordhiyaan baaritaannada, baraha koontaroolka iyo roondooyinka waddooyinka ay isticmaalaan ciidamada, ganacsatada iyo gaadiidka dadweynaha.
Hay’adaha ammaanka ma aysan shaacin muddada ay ciidamada dheeraadka ah sii joogi doonaan xadka.
Hawlgallada ayaa la filayaa inay sii socdaan, iyadoo boolisku baadi-goobayaan dadka lala xiriirinayo weerarradii dhacay bishii Luulyo iyo shabakadaha taageerada siiya dagaalyahannada ee laga yaabo inay ka dhex shaqeeyaan waqooyi-bari Kenya.
Weerarrada soo noqnoqday waxay muujinayaan in Al-Shabaab ay weli awood u leedahay inay ka hawlgasho ama ka gudubto xadka Kenya iyo Soomaaliya, inkastoo sannado badan la waday hawlgallo ka dhan ah kooxda.
Al-Shabaab waxay adeegsataa miinooyinka waddooyinka lagu aaso, kooxo yaryar oo hubeysan iyo weerarro abaabulan si ay u beegsato roondooyinka iyo saldhigyada ammaanka ee go’doonsan.
Ciidamada dheeraadka ah ayaa hagaajin kara waqtiga ay ciidamada ammaanku kaga jawaabaan weerarrada, waxayna sare u qaadi karaan ilaalinta bulshada nugul.