BAIDOA, Soomaaliya — Agoosto 27, 2026 — Maamulka Koonfur Galbeed ee taageersan madaxweynihii hore ee dowlad-goboleedka, Cabdicasiis Xasan Maxamed “Laftagareen,” ayaa Khamiistii si adag u beeniyey eedeymo la sheegay in ciidamadiisa Daraawiishta lagu xiriiriyey Al-Shabaab, isagoo Midowga Afrika iyo howlgalka AUSSOM ugu baaqay inay dhexdhexaad ka noqdaan xiisadda siyaasadeed iyo midda amni ee ka taagan Baydhabo.
Maamulka taageersan Laftagareen ayaa bayaanka ku soo saaray warqad sidata magaca Xafiiska Madaxweynaha Dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed. Waxa uu walaac ka muujiyey qoraal ay Guddiga Midowga Afrika soo saartay Agoosto 21, kaas oo la sheegay inuu ku saabsanaa codsi ay Dowladda Federaalka Soomaaliya u gudbisay AUSSOM oo la xiriira xaaladda amni ee Koonfur Galbeed.
Maamulka ayaa sheegay in qoraalka, oo summaddiisu tahay CPAPS/B3/779.26, loo gudbiyey Howlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya, AUSSOM.
Qoraalka buuxa ee Midowga Afrika lama soo raacin bayaanka. Sidaas darteed, si madax-bannaan looma xaqiijin karo nooca codsiga ay Dowladda Federaalka gudbisay, eedeymaha ku jiray iyo tallaabooyinka laga dalbaday AUSSOM.
Maamulka taageersan Laftagareen ayaa si buuxda u diiday sheegashooyinka ciidamadiisa Daraawiishta la xiriirinaya Al-Shabaab. Waxa uu ciidamadaas ku tilmaamay ciidan goboleed si sharci ah loo dhisay oo waajibaadkiisu yahay ilaalinta shacabka, hay’adaha dowladda, ammaanka iyo nidaamka dastuuriga ah ee Koonfur Galbeed.
Bayaanka ayaa lagu sheegay in ciidamada loogu yeero maleeshiyaad xiriir la leh Al-Shabaab iyadoo aan la hayn caddeymo si madax-bannaan loo xaqiijiyey ay khatar gelin karto shacabka iyo ciidamada amniga, isla markaana wiiqi karto kalsoonida lagu qabo AUSSOM.
Dowladda Federaalka Soomaaliya, Guddiga Midowga Afrika iyo AUSSOM ayaan si degdeg ah uga jawaabin eedeymaha iyo baaqyada ku jira bayaanka.
Baaq ku Saabsan Dhexdhexaadnimada AUSSOM
Maamulka taageersan Laftagareen ayaa ugu baaqay Midowga Afrika iyo AUSSOM inay baaritaan madax-bannaan ku sameeyaan eedeymaha ka hor inta aysan taageerin ama ka qeybgelin hawlgal militari.
Waxa uu soo dhoweeyey waxa uu ku sheegay amar ku jira qoraalka Agoosto 21, kaas oo AUSSOM faraya inay ilaaliso dhexdhexaadnimadeeda siyaasadeed, kana fogaato ku lug lahaanshaha khilaafaadka gudaha Soomaaliya.
Maamulka ayaa ka digay in khilaafka siyaasadeed ee u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo dhinacyada gobollada lagu dhex daro dagaalka sharciga ah ee ka dhanka ah Al-Shabaab.
Bayaanka ayaa lagu sheegay in khilaafaadka u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo dowlad-goboleedyada lagu xalliyo wadahadal, habraacyo dastuuri ah iyo hannaan siyaasadeed oo loo dhan yahay.
“Isticmaalka awood militari si loo gaaro ujeeddooyin siyaasadeed wuxuu sii kordhin karaa rabshadaha, barakaca iyo kala qeybsanaanta bulshada,” ayaa lagu yiri bayaanka.
Digniin ku Saabsan Waxyeellada Shacabka Baydhabo
Maamulka ayaa ka digay tallaabo kasta oo sababi karta dagaal, duqeyn, barakac ama waxyeello soo gaarta shacabka ku nool Baydhabo iyo deegaannada ku hareeraysan.
Waxa uu sheegay in dhammaan hawlgallada militari ay tahay inay waafaqaan sharciga caalamiga ah ee bani’aadannimada, waajibaadka ilaalinta shacabka iyo xeerarka hawlgalka AUSSOM.
Bayaanka laguma sheegin khasaare cusub ama faahfaahin ku saabsan hawlgal militari oo si rasmi ah loo shaaciyey. Sidoo kale, maamulka ma uusan caddeyn nooca xogta ama caddeymaha la sheegay in lagu saleeyey xiriirka ciidamadiisa iyo Al-Shabaab.
Maamulka ayaa sheegay inuu diyaar u yahay inuu bixiyo macluumaad la xiriira arrintan, kana qeybqaato hannaan xaqiiqo-raadin oo madax-bannaan.
Waxa uu dalalka ciidamada ku biiriya AUSSOM, Midowga Afrika, Qaramada Midoobay iyo saaxiibada caalamka ugu baaqay inaysan ku tiirsanaan xog aan la xaqiijin ama eedeymo siyaasadeed.
Nuqullo ka mid ah bayaanka ayaa loo diray Guddiga Midowga Afrika iyo hoggaanka AUSSOM. Waxaa sidoo kale la ogeysiiyey Qaramada Midoobay, dalalka ciidamada ku biiriya AUSSOM, Midowga Yurub, safaaradaha Mareykanka, Britain iyo Turkiga, IGAD iyo hay’adaha ka shaqeeya gargaarka iyo ilaalinta rayidka.
Asalka Khilaafka Baydhabo
Bayaanka ayaa ku soo beegmaya xilli uu sii xoogeysanayo khilaafka siyaasadeed iyo midka amni ee Baydhabo, kaas oo u dhexeeya ciidamada taageersan Laftagareen iyo dhinaca ay Dowladda Federaalka taageerayso ee ku xiran Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Sheekh Aadan Maxamed Nuur “Aadan Madoobe.”
Laftagareen, oo horay u ahaa madaxweynaha Koonfur Galbeed, ayaa hadda ku sugan meel ka baxsan Baydhabo, halka ciidamo isaga taageersan ay ka hawlgalaan deegaannada ku hareeraysan xarunta gobolka Bay.
Khilaafku wuxuu dhaliyey sheegashooyin iska soo horjeeda oo ku saabsan cidda leh awoodda sharci ee maamulka Koonfur Galbeed iyo taliska ciidamada amniga ee dowlad-goboleedka.
Sidaas awgeed, bayaannada lagu soo saarayo magaca madaxtooyada Koonfur Galbeed waxay qeyb ka yihiin khilaafka siyaasadeed, waxaana bayaankan uu matalayaa mowqifka maamulka taageersan Laftagareen.
Dowlad-goboleedyada Soomaaliya waxay leeyihiin ciidamo boolis iyo Daraawiish ah oo la shaqeeya ciidamada federaalka iyo saaxiibada caalamka. Khilaafka ku saabsan taliska, daacadnimada iyo sharciyadda ciidamadaas ayaa carqaladeyn kara hawlgallada amniga.
Waxaa la sugayaa jawaabaha Dowladda Federaalka, AUSSOM iyo Guddiga Midowga Afrika, iyo in la shaaciyo faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan qoraalka Agoosto 21.
Baaritaan madax-bannaan ayaa caddeyn kara taliska, xiriirka iyo howlaha ciidamada Daraawiishta ee taageersan Laftagareen, iyo sidoo kale caddeymaha lagu saleeyey eedeymaha la xiriira Al-Shabaab.
Haddii aan la helin hannaan xaqiijin ah oo dhinacyadu ku kalsoon yihiin, sheegashooyinka iska soo horjeeda waxay sii kordhin karaan kalsooni-darrada, waxayna abuuri karaan hubanti la’aan ku saabsan ciidamada ay AUSSOM iyo saaxiibada Soomaaliya taageeri karaan.
Khilaafkan wuxuu halis gelin karaa in AUSSOM lagu dhex jiido loollan siyaasadeed oo gudaha ah, xilli waajibaadkeeda ugu weyn uu yahay taageeridda dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab. In hal ciidan ay dhinacyadu siyaabo kala duwan ugu tilmaamaan ciidan goboleed sharci ah ama maleeshiyaad xiriir la leh koox hubeysan waxay abuuri kartaa khataro militari iyo kuwo sharci.
Shacabka Baydhabo, walaaca ugu weyn waa suurtagalnimada dagaal, duqeyn iyo barakac hor leh. Hawlgal kasta oo lagu saleeyo xog lagu muransan yahay wuxuu khatar gelin karaa dadka ku nool magaalada iyo deegaannada ku dhow.
Siyaasad ahaan, bayaanku waa isku day uu maamulka taageersan Laftagareen ku doonayo in beesha caalamku aqoonsato ciidamadiisa, isla markaana looga hortago in Dowladda Federaalka ay taageero dibadeed u hesho hawlgal ka dhan ah. Jawaabta Muqdisho iyo Midowga Afrika ayaa saameyn ku yeelan karta in xiisaddu u gudubto wadahadal ama iska horimaad kale.
