MUQDISHO, Soomaaliya — Luulyo 17, 2026 -Xildhibaan Fahiima Quuje oo ka tirsan Baarlamaanka maamulka Woqooyi Bari (WQB) ayaa ku biirtay Somaliland, sida ay sheegayaan warbaahinta maxalliga ah iyo ilo madax-bannaan. Arrintan ayaa dhalisay in Baarlamaanka Woqooyi Bari loogu yeero fadhi deg-deg ah oo la filayo in lagu gorfeeyo xil ka qaadisteeda iyo mustaqbalkeeda siyaasadeed.
Fahiima Quuje, oo ka tirsan Golaha Wakiillada Woqooyi Bari, ayaa si rasmi ah u shaacisay inay ka baxday maamulka Woqooyi Bari isla markaana ay ku biirtay Somaliland, sida ay sheegeen warbaahinta gudaha iyo ilo xog-ogaal ah.
Ilo madax-bannaan ayaa sheegay in Quuje ay la xiriirtay saraakiil sare oo Somaliland ah laba maalmood ka hor inta aan la shaacin go’aankeeda. Sababta ka dambeysa tallaabadan ayaan si rasmi ah loo shaacin, mana jirto war faahfaahsan oo ay soo saareen Quuje ama Somaliland.
Go’aankan ayaa si deg-deg ah uga falceliyay maamulka Woqooyi Bari.
Xildhibaannada Baarlamaanka ayaa lagu wargeliyay inay Sabtida yeeshaan fadhi aan caadi ahayn, kaas oo la filayo in diiradda lagu saaro xaaladda siyaasadeed ee Quuje iyo tallaabooyinka laga qaadi karo.
Sida ay sheegayaan ilo ku dhow baarlamaanka, xildhibaannadu waxay ka doodi doonaan suurtagalnimada in laga xayuubiyo xubinnimada Baarlamaanka iyo dhammaan xuquuqda la xiriirta kadib markii ay ku dhawaaqday inay ka baxday maamulka isla markaana ay la safatay Somaliland.
Ilo wareedyo ayaa sidoo kale sheegay in Quuje ay haatan ku sugan tahay magaalada Addis Ababa ee dalka Itoobiya, iyadoo maamulka Woqooyi Bari uu doonayo in la dhammeystiro go’aannada baarlamaanka ka hor inta aysan u safrin Hargeysa.
Ilaa hadda, mas’uuliyiinta maamulka ma aysan soo saarin war rasmi ah oo ku saabsan tallaabooyinka la filayo.
Jawaabta Maamulka
Maamulka Woqooyi Bari weli ma uusan soo saarin bayaan rasmi ah oo ka baxsan ogeysiiska loogu yeeray fadhiga deg-degga ah ee Baarlamaanka.
Sida ay sheegayaan ilo xog-ogaal ah, kulanka ayaa lagu go’aamin doonaa in Quuje ay sii ahaan karto xubin Baarlamaan iyo in kale kadib markii ay ku dhawaaqday inay ka baxday maamulka.
Go’aan rasmi ah weli lama shaacin.
Fahiima Quuje ayaa si weyn loogu xusuustaa kaalintii ay ku lahayd dagaalkii Laascaanood ee 2023, kaas oo u dhexeeyay ciidamada Somaliland iyo ciidamada deegaanka.
Xilligaas waxay si cad u dhaleeceyn jirtay doorka Somaliland ee gobolka, waxaana lagu yaqaanay taageerada ay u muujinaysay maamulka ka dhashay Laascaanood.
Muuqaallo si weyn ugu faafay baraha bulshada xilligii dagaalka ayaa muujinayay Quuje iyadoo ka qeyb qaadanaysa dagaalka dhinaca ciidamada deegaanka ee ka soo horjeeday ciidamada Somaliland. Muuqaaladaasi ayaa si weyn loo baahiyay xilligaas, inkastoo aan si madax-bannaan loo xaqiijin dhammaan duruufihii ku xeernaa.
Dagaalka ayaa ugu dambeyn ku soo dhammaaday iyadoo ciidamada Somaliland ay ka baxeen magaalada Laascaanood kadib dagaallo socday bilo badan.
Tan iyo markaas, xiisadaha siyaasadeed iyo muranka maamulka ee gobollada lagu muransan yahay ayaa sii socday.
Ku biirista Somaliland ee Quuje waxay ka dhigan tahay isbeddel weyn marka loo eego mowqifkii siyaasadeed ee lagu yaqaanay intii uu socday iyo wixii ka dambeeyay dagaalkii Laascaanood.
Indhaha siyaasadda ayaa hadda ku wajahan fadhiga deg-degga ah ee Baarlamaanka Woqooyi Bari.
Waxaa la filayaa in xildhibaannadu go’aan ka gaaraan xubinnimada Baarlamaanka ee Quuje iyo tallaabooyin kale oo sharci ama maamul oo laga yaabo in laga qaado.
Dhanka kale, waxaa la sugayaa haddii Somaliland ay si rasmi ah uga hadasho imaanshaheeda iyo doorka siyaasadeed ee laga yaabo inay mustaqbalka ka hesho.
Ku biirista la sheegay ee Fahiima Quuje waxay leedahay miisaan siyaasadeed maadaama ay ahayd siyaasi si weyn loogu aqoonsaday kaalinteedii dagaalkii Laascaanood ee 2023. Isbeddelka mowqifkeedu wuxuu noqonayaa dhacdo si weyn loo hadal hayo.
Kulanka deg-degga ah ee Baarlamaanka Woqooyi Bari wuxuu muujinayaa in maamulka uu doonayo inuu arrintan uga jawaabo hannaan sharci iyo siyaasadeed. Go’aanka laga gaaro wuxuu noqon karaa mid saameyn ku yeesha sida mustaqbalka loola tacaalo xildhibaannada beddela mowqifkooda siyaasadeed.
Dhacdadan ayaa sidoo kale ka tarjumaysa isbeddellada iyo loollanka siyaasadeed ee weli ka socda gobollada waqooyiga Soomaaliya, halkaas oo maamulka iyo gacan-ku-haynta dhuleed ay weli yihiin arrimo lagu muransan yahay.
