Axad, Juun 7, 2026 (Baidoa Online) — Iran ayaa Axaddii ridday dhowr mowjadood oo gantaallo ballistic ah oo ku wajahan Israa’iil, arrintaas oo sare u qaaday xiisadda colaadda gobolka oo hadda gashay maalinteedii 100-aad.
Milateriga Israa’iil ayaa xaqiijiyay in gantaallada laga soo tuuray Iran, iyadoo nidaamyada difaaca cirka la hawlgeliyay waqooyiga Israa’iil, gaar ahaan deegaanka Haifa. Seerino digniin ah ayaa laga maqlay deegaanno badan, waxaana shacabka lagu amray inay galaan goobaha gabaadka.
Israa’iil oo Duqeysay Dahieh
Ciidamada Israa’iil ayaa markii ugu horreysay tan iyo heshiisyadii xabbad-joojinta Lubnaan ku qaaday duqeyn ka dhacday xaafadda Dahieh ee koonfurta Beirut, halkaas oo ay ku yaallaan xarumo ay leedahay Xisbullah. Weerarkan ayaa yimid kadib markii gantaallo laga soo tuuray Lubnaan ay ku dhaceen waqooyiga Israa’iil.
Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu iyo Wasiirka Difaaca Israel Katz ayaa sheegay in duqeymaha lagu bartilmaameedsaday xarumo ay ku tilmaameen “goobo argagixiso” oo ku yaalla Dahieh, iyagoo ku andacooday inay jawaab u ahaayeen weerarradii laga soo qaaday dhanka Lubnaan.
Iran oo Digniin Adag Dirtay
Ka hor weerarka, Iran ayaa si cad uga digtay in ballaarinta duqeymaha Israa’iil ee Dahieh ay keeni doonto jawaab toos ah. Taliska Sare ee Ciidamada Ilaalada Kacaanka Iran (IRGC) ayaa hore u sheegay in beegsiga Dahieh uu yahay “xariiq cas” aan la gudbi karin.
Kadib duqeymaha, xildhibaan Ebrahim Rezaei oo ka tirsan guddiga amniga qaranka ee baarlamaanka Iran ayaa sheegay in Tehran ay bixin doonto “jawaab adag oo xanuun badan.” Sidoo kale Guddoomiyaha Baarlamaanka Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, ayaa ku eedeeyay Israa’iil inay jebisay xabbad-joojinta isla markaana ay fahanto oo keliya “luqadda awoodda.”
Saacado yar kadib, Iran ayaa ridday gantaallo ballistic ah oo ku wajahan Israa’iil. Milateriga Israa’iil ayaa sheegay in ugu yaraan laba gantaal la soo riday, iyadoo aan markiiba la soo sheegin khasaaro naf iyo maal ah.
Xiisad Sii Kordheysa
Wasiirka Arrimaha Dibadda Iran, Abbas Araghchi, ayaa bartiisa X ku daabacay sawir ay wada saaran yihiin calamada Iran iyo Lubnaan, taas oo falanqeeyayaal badan u arkeen fariin muujinaysa taageerada Tehran ee Beirut.
Dhanka kale, saraakiil Israa’iili ah ayaa sheegay in Tehran lafteedu ay wajihi karto weerarro dheeraad ah. Warbaahinta gobolka ayaa soo xigatay masuuliyiin sare oo sheegay in Iran ay “bixin doonto qiimaha weerarrada gantaallada.”
Xabbad-joojin Halis Ku Jirta
Dhacdooyinkan ayaa ku soo beegmaya iyadoo colaadda Iran iyo Israa’iil ay gashay maalinteedii 100-aad. Inkastoo xabbad-joojin jilicsan ay dhaqan gashay horaantii bishii Abriil, labada dhinac ayaa si isdaba joog ah loogu eedeeyay inay jebiyeen heshiiskaas.
Wararka ayaa sidoo kale sheegaya in wada-hadallo u dhexeeyay Mareykanka iyo Iran oo lagu qabtay Pakistan aysan keenin heshiis rasmi ah oo nabadeed.
Saameynta Gobolka iyo Dunida
Colaaddan ayaa saameyn ballaaran ku yeelatay gobolka iyo dhaqaalaha caalamka. Qiimaha shidaalka ayaa sare u kacay sababo la xiriira khatarta ku wajahan marinka muhiimka ah ee Strait of Hormuz, halkaas oo mara ku dhowaad 20% shidaalka dunida.
Lubnaan ayaa ka mid ah dalalka sida weyn u saameeyay dagaalka, iyadoo duqeymo badan ay burbur u geysteen koonfurta Beirut iyo deegaanno kale. Kumannaan qof ayaa ku barakacay gudaha dalka.
Falanqeeyayaashu waxay ka digayaan in haddii aan xiisaddan la xakameyn maalmaha soo socda, ay isu beddeli karto dagaal gobolka oo dhan saameeya, kaas oo khatar gelin kara ammaanka, ganacsiga iyo dhaqaalaha caalamka.