MUQDISHO, Soomaaliya — Juun 20, 2026 —Walaac ayaa isa soo taraya oo ku saabsan isla xisaabtanka iyo maamulka diyaaradaha ismiidaaminta ee dowladda federaalka Soomaaliya, kadib markii ilo amni ay sheegeen in tiro aan la cayimin oo diyaaradahaas ah aan dib loogu celin bakhaaradii hubka kadib dagaallo dhowaan ka dhacay Muqdisho. Eedeymahaas oo aan si madax-bannaan loo xaqiijin ayaa dhaliyay cabsi laga qabo in qaar ka mid ah hubkaasi uu galay suuqyada hubka sharci darrada ah isla markaana uu gaaray kooxo hubeysan oo ay ku jirto Al-Shabaab.

Sida ay sheegeen ilo amni oo Soomaaliyeed, boqolaal diyaaradood oo loo yaqaan kamikaze ama diyaaradaha ismiidaaminta ayaa laga saaray bakhaarada hubka dowladda ka hor dagaalladii ka dhacay deegaannada Barmuudo iyo Marinaayo ee magaalada Muqdisho, halkaas oo ay isku dhaceen ciidamada dowladda iyo dagaalyahanno la sheegay inay taageersan yihiin siyaasiyiin mucaarad ah.

Ilo-wareedyadu waxay sheegeen in tiro kooban oo diyaaradahaas ah la xaqiijiyay in lagu burburiyay dagaallada, balse aan la ogeyn halka ay ku dambeeyeen inta kale.

Ma jiro diiwaan rasmi ah, warbixin hawlgal ama caddeyn kale oo dowladda ay soo bandhigtay oo xaqiijinaysa tirada la sheegay. Dowladda federaalka Soomaaliya ilaa hadda ma aysan soo saarin wax war ah oo ka jawaabaya eedeymahan.

Eedeymahan weli si madax-bannaan looma xaqiijin, mana jiro caddeyn si rasmi ah u muujinaysa in diyaaradahaasi ay gacanta u galeen kooxo hubeysan.

Cabsi Laga Qabo In Hubku Ka Baxay Gacanta Dowladda

Saraakiil amni oo arrintan xog u leh ayaa sheegay in daldaloolo ka jira nidaamka dabagalka iyo tirakoobka hubka kadib hawlgallada ay suuragal ka dhigeen in qaar ka mid ah diyaaradaha yaryar ee weerarka loo adeegsado ay ka baxaan gacanta dowladda.

Sida ay isla ilahaasi sheegeen, shaqsiyaad lagu sheegay saraakiil sirdoon oo ka tirsan Midowga Afrika ayaa walaac ka muujiyay in qaar ka mid ah diyaaradahaasi lagu iibiyay suuqyada hubka sharci darrada ah ee Muqdisho, ka hor inta aysan suuragal ahaan u gudbin kooxo hubeysan ama ururro mintidiin ah oo ay ku jirto Al-Shabaab.

Ma jiro caddeyn rasmi ah oo arrintaas taageeraysa, mana jiraan wax xaqiijin ah oo kasoo baxay Midowga Afrika ama dowladda Soomaaliya.

Khubarada amniga ayaa sheegaya in diyaaradaha ismiidaaminta ay yihiin hub khatar badan maadaama ay fududahay qaadistooda, qiimahooduna uu ka hooseeyo diyaaradaha waaweyn, isla markaana ay si degdeg ah u beegsan karaan askarta, gaadiidka iyo fariisimaha ciidamada.

Dagaalladii Muqdisho

Eedeymahan waxay kusoo beegmayaan kadib dagaalladii horraantii Juun ka dhacay degmooyinka Howlwadaag iyo Cabdicasiis ee Muqdisho, halkaas oo ciidamada dowladda ay isku dhaceen kooxo hubeysan oo lala xiriirinayay siyaasiyiin mucaarad ah.

Dagaalladaasi waxay sababeen burbur hantiyeed iyo barakac ku yimid qaar ka mid ah dadka rayidka ah.

Ra’iisul Wasaarihii hore Xasan Cali Khayre ayaa xilligaas ku eedeeyay ciidamada dowladda inay adeegsadeen diyaaradaha dagaalka, hubka lidka taangiyada iyo hub culus gudaha xaafado ay dad rayid ahi degan yihiin.

Wakaaladda Reuters ayaa sheegtay in aysan si madax-bannaan u xaqiijin karin eedeymahaas.

Dowladda federaalka ayaa dhankeeda ku eedeysay kooxaha mucaaradka inay halis geliyeen shacabka, iyadoo sheegtay in ciidamada ammaanku dib u soo celiyeen xasilloonida magaalada.

Su’aalo Ka Taagan Qorshaha Iibsiga Diyaarado Kale

Ilo kale oo dowladda ka tirsan ayaa sidoo kale sheegay in Mareykanku uu ka horyimid qorshe ay Soomaaliya ku dooneysay inay ku iibsato illaa 25,000 diyaaradood oo kamikaze ah, kuwaas oo la sheegay in laga soo iibsan lahaa Turkiga, Masar, Azerbaijan, Algeria iyo Serbia.

Sida ay ilahaasi sheegeen, walaacyada la xiriira diiwaangelinta hubka, keydintiisa, dabagalka iyo nidaamka lagu xaqiijinayo cidda isticmaasha ayaa kamid ahaa sababaha lagu sheegay diidmadaas.

Ilaa hadda ma jiro xaqiijin rasmi ah oo kasoo baxday dowladda Soomaaliya ama Mareykanka oo ku saabsan sheegashadaas.

Jawaabta Beesha Caalamka

Kadib dagaalladii Juun, Mareykanka, Qaramada Midoobay, Midowga Afrika iyo saaxiibada kale ee Soomaaliya waxay ku baaqeen in hoggaamiyeyaasha Soomaalida ay khilaafaadkooda ku xalliyaan wada hadal.

Safaaradda Mareykanka ayaa dagaallada ku tilmaantay kuwo halis geliyay shacabka, halka Midowga Afrika iyo ururrada gobolka ay ku baaqeen isxakameyn.

Dowladda Soomaaliya ayaa markii dambe sheegtay in ciidamada ammaanku ay dib u soo celiyeen kala dambeyntii Muqdisho.

Sanadihii u dambeeyay Soomaaliya waxay kordhisay adeegsiga diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo teknoolojiyada casriga ah ee dagaalka lagula jiro Al-Shabaab.

Khubarada ayaa sheegaya in hubkan uu wax badan ka beddelay habka dagaallada casriga ah, balse uu u baahan yahay nidaam adag oo lagu maamulo, laguna diiwaangeliyo si looga hortago inuu galo gacmo aan loo oggolayn.

Soomaaliya ayaa weli wajahaysa caqabado la xiriira xoojinta hay’adaha amniga iyo la dagaallanka ganacsiga hubka sharci darrada ah.

Haddii la xaqiijiyo in diyaarado dagaal oo dowladda lahayd aan la ogeyn halka ay ku dambeeyeen, waxay taasi dhalin kartaa su’aalo waaweyn oo ku saabsan nidaamka maamulka iyo isla xisaabtanka hubka ee hay’adaha amniga Soomaaliya.

Khubarada ayaa sheegaya in hub casri ah oo ka baxa gacanta dowladda uu kordhin karo khatarta amni, gaar ahaan haddii uu galo suuqyada hubka sharci darrada ah ama uu gaaro kooxaha hubeysan.

Waxay sidoo kale tilmaamayaan in murankan uu saameyn ku yeelan karo kalsoonida ay beesha caalamku ku qabto hay’adaha amniga Soomaaliya, maadaama taageerada militari ay inta badan ku xiran tahay isla xisaabtan iyo maamul hufan.