MOGADISHU, Soomaaliya — June 20, 2026 —Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ayaa ku dhawaaqay inuu si rasmi ah u ansixiyay hanaan doorasho toos ah oo ku saleysan nidaamka awood-qeybsiga 4.5, sida lagu sheegay war-saxaafadeed kasoo baxay golaha. Arrintan ayaa timid iyadoo ay sii xoogeysanayaan khilaafaadka siyaasadeed ee Muqdisho, kadib markii mucaaradku si cad u diideen qorshaha dowladda federaalka ee doorasho hal qof iyo hal cod ah.
Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ayaa sheegay inuu meel mariyay nidaam doorasho oo cusub oo isku dhafaya doorasho toos ah iyo sii haynta nidaamka 4.5 ee awood-qeybsiga beelaha, sida ay sheegeen ilo xog-ogaal ah.
Goluhu wuxuu sheegay in qorshahan cusub uu ujeedkiisu yahay in si tartiib ah loo ballaariyo ka-qaybgalka shacabka ee doorashooyinka, iyadoo isla markaana la ilaalinayo xasilloonida siyaasadeed ee dalka.
Sida ku xusan bayaanka, nidaamkan cusub ayaa la doonayaa inuu ka gudbo doorashooyinka dadban ee hadda jira, balse si tartiib ah loogu gudbo doorasho ku saleysan codbixin toos ah oo muwaadin kasta leeyahay xuquuqdiisa.
Si kastaba ha ahaatee, tallaabadan ayaa imaanaysa xilli ay Muqdisho ka taagan tahay xiisad siyaasadeed oo ku saabsan jihada doorashooyinka dalka.
Mucaaradka siyaasadda Soomaaliya ayaa si adag u diiday qorshaha dowladda federaalka ee ku saabsan hirgelinta doorasho hal qof iyo hal cod ah oo ay ku tilmaameen mid aan lagu heshiin, isla markaana aan loo diyaarin si buuxda.
Sida ay sheegeen hoggaamiyeyaasha mucaaradka, qorshaha dowladda wuxuu halis gelin karaa wada-hadallada siyaasadeed ee socda, isla markaana uu sii kordhin karo kala qeybsanaanta siyaasadeed ee dalka. Waxay ku adkaysanayaan in nidaamka doorasho uu u baahan yahay heshiis ballaaran oo ay ku jiraan dowlad-goboleedyada iyo dhammaan daneeyeyaasha siyaasadda.
Dhanka kale, dowladda federaalka Soomaaliya ayaa weli ku adkeysaneysa qorshaheeda doorasho toos ah oo hal qof iyo hal cod ah, iyadoo u aragta tallaabo muhiim ah oo lagu xoojinayo dimuqraadiyadda dalka.
Sida ay sheegeen saraakiil ka tirsan dowladda, waxaa socda diyaar-garow ku saabsan diiwaangelinta codbixiyeyaasha iyo dhismaha nidaamka doorashooyinka, inkastoo aan weli la shaacin jadwal rasmi ah.
Qorshaha Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ayaa u muuqda mid ka duwan mowqifka dowladda federaalka, taas oo muujinaysa kala aragti duwanaansho siyaasadeed oo sii xoogeysanaya.
Saraakiil ku dhow golaha ayaa sheegay in go’aankan uusan ahayn isbeddel dastuuri ah oo kama dambeys ah, balse uu yahay jihayn siyaasadeed oo lagu hagayo wadahadallada mustaqbalka ee u dhexeeya dowladda federaalka, dowlad-goboleedyada iyo Guddiga Madaxa-bannaan ee Doorashooyinka.
Sida ay sheegayaan ilo xog-ogaal ah, waxaa hadda la filayaa in guddi farsamo ay bilaabaan faahfaahinta nidaamka cusub, gaar ahaan arrimaha diiwaangelinta codbixiyeyaasha, xuduudaha deegaanada doorashada iyo habraacyada hirgelinta.
Arrimaha amniga iyo awoodda dowladdu ku gaari karto dhammaan gobollada dalka ayaa sidoo kale lagu wadaa in ay noqdaan qodobbada ugu muhiimsan ee laga doodo.
Soomaaliya ayaa muddo dheer ku jirtay dood ku saabsan nidaamka doorashooyinka, kadib burburkii dowladdii dhexe ee 1991. Nidaamka 4.5 ayaa noqday hannaan ku-meel-gaar ah oo lagu maareeyo awood-qeybsiga siyaasadeed ee beelaha.
Doorashooyinka dalka ayaa inta badan ahaa kuwo dadban, halkaas oo ergooyin ay soo xulaan odayaasha dhaqanka, kuwaas oo doorta xildhibaannada, kadibna xildhibaannadu doortaan madaxweynaha.
Dadaallo hore oo lagu doonayay in lagu gaaro doorasho hal qof iyo hal cod ah ayaa si isdaba joog ah u fashilmay sababo la xiriira amniga, khilaafaadka siyaasadeed iyo diyaar-garow la’aan hay’adaha doorashooyinka.
Kala duwanaanshaha muuqda ee u dhexeeya dowladda federaalka, mucaaradka iyo Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ayaa muujinaya caqabadaha waaweyn ee hortaagan heshiis siyaasadeed oo mideysan oo ku saabsan doorashooyinka dalka.
Nidaamka cusub ee goluhu ansixiyay ayaa isku dayaya inuu isku dheellitiro 4.5 iyo doorasho toos ah, taas oo loo arki karo xal dhexdhexaad ah oo lagu yareynayo khilaafka siyaasadeed.
Si kastaba ha ahaatee, guusha nidaamkan waxay ku xirnaan doontaa heshiis siyaasadeed oo ballaaran, iyo awoodda hay’adaha dowladda ee hirgelinta doorasho dalka oo dhan ah.
Khilaafka sii kordhaya ee u dhexeeya dowladda iyo mucaaradka ayaa muujinaya in mustaqbalka doorashooyinka Soomaaliya uu weli yahay mid aan si buuxda loo qeexin.
