MUQDISHO, Soomaaliya — Luulyo 9, 2026 — Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo dhinacyada mucaaradka ayaa maanta markii ugu horreysay isugu yimid kulan heer farsamo ah oo ka socda hotel ku yaalla gudaha xayndaabka Garoonka Diyaaradaha Aadan Cadde ee Muqdisho, iyadoo wada-hadallada diiradda lagu saarayo maamulka kala guurka iyo hannaanka doorashooyinka dalka.
Sida ay sheegeen ilo siyaasadeed oo la socda kulanka, wada-hadalladan ayaa ah kuwii ugu horreeyay ee ay fool ka fool isugu yimaadaan guddiyada farsamada ee matalaya Villa Soomaaliya iyo Golaha Mustaqbalka.
Kulanka waxaa fududeynaya afar dowladood oo ka mid ah saaxiibbada caalamiga ah ee Soomaaliya, kuwaas oo door dhexdhexaadin ah ka qaadanaya dadaallada lagu doonayo in lagu yareeyo khilaafaadka siyaasadeed ee la xiriira doorashooyinka.
Waxaa kulanka ka qeyb galaya ergooyin farsamo oo ka socda Dowladda Federaalka, Puntland, Jubbaland iyo Golaha Mustaqbalka.
Sida ay ilo xog-ogaal ah sheegeen, Golaha Mustaqbalka ayaa kulanka ku soo bandhigaya hindisihiisa ku saabsan hannaanka doorashooyinka dalka.
Soo jeedintaas ayaa la sheegay inay ka kooban tahay doorasho ay ka qeyb qaadanayaan codbixiyeyaal tiro badan, dhismaha laba guddi doorasho, hab deegaan doorasho oo la ballaariyay, iyo in kuraasta baarlamaanka lagu qaybsado nidaamka awood-qaybsiga ee 4.5, iyadoo beeluhu ay sii yeelanayaan saamigooda kuraasta.
Ilo ku dhow wada-hadallada ayaa sheegay in qorshahan uu ka duwan yahay aragtida ay Dowladda Federaalka ku doonayso qabashada doorashooyinka, taasoo ka dhigaysa kulanka mid lagu eegayo meelaha la iskaga soo dhowaan karo.
Illaa iyo hadda wax heshiis ah lagama shaacin kulankii ugu horreeyay.
Dowladda iyo Mucaaradka oo Raadinaya Is-afgarad
Kulankan ayaa imanaya xilli muddo bilo ah ay jireen khilaafaad siyaasadeed oo ku saabsan qaabka loo qabanayo doorashooyinka Soomaaliya iyo hannaanka lagu maareynayo marxaladda kala guurka.
Arrimaha doorashada ayaa noqday mawduuca ugu weyn ee doodaha siyaasadeed, iyadoo dhinacyadu ay ku kala aragti duwan yihiin qaabka maamulka doorashada, guddiyada doorashada iyo nidaamka awood-qaybsiga.
Waxaa la filayaa in guddiyada farsamada ay marka hore falanqeeyaan dhinacyada farsamo ee soo jeedimaha kala duwan, ka hor inta aan arrimaha loo gudbin hoggaanka siyaasadeed.
Asalka Khilaafka
Golaha Mustaqbalka ayaa hore ugu baaqay in heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay lagu gaaro hannaanka doorashooyinka, iyadoo Puntland iyo Jubbaland ay sidoo kale muujiyeen walaac ku saabsan qaar ka mid ah qorshayaasha ay soo bandhigtay Dowladda Federaalka.
Saaxiibbada caalamiga ah ee Soomaaliya ayaa muddooyinkii dambe ku celcelinayay baaqyo ku aaddan in khilaafaadka doorashooyinka lagu xalliyo wada-hadal iyo is-afgarad siyaasadeed, si loo ilaaliyo xasilloonida dalka iyo geeddi-socodka dowlad-dhisidda.
Kulanka maanta ayaa noqday tallaabadii ugu horreysay ee rasmi ah oo ay guddiyada farsamada ee labada dhinac yeeshaan tan iyo markii uu cirka isku shareeray muranka ku saabsan hannaanka doorashooyinka.
Waxaa la filayaa in wada-hadallada farsamo ay sii socdaan maalmaha soo socda, iyadoo guddiyadu isku dayayaan inay gaaraan is-afgarad ku saabsan qodobbada ugu muhiimsan ee khuseeya doorashooyinka.
Haddii ay guddiyadu isku soo dhowaadaan, waxaa la filayaa in natiijooyinka loo gudbiyo hoggaamiyeyaasha siyaasadda si loo sii ambaqaado wada-xaajoodyada heerka sare.
Ma jiro jadwal rasmi ah oo ilaa hadda lagu shaaciyay goorta la soo gabagabeynayo wada-hadalladan ama goorta la qabanayo kulamada xiga.
Kulankan ayaa noqon kara bilow cusub oo lagu yareynayo kala aragti duwanaanshaha siyaasadeed ee ka taagan doorashooyinka Soomaaliya. Inkastoo aan weli heshiis la gaarin, haddana kulanka tooska ah ee guddiyada farsamada ayaa muujinaya in dhinacyadu diyaar u yihiin wada-hadal.
Ka qeybgalka Puntland iyo Jubbaland ayaa sidoo kale muujinaya muhiimadda ay leedahay in la helo heshiis ay qeybaha kala duwan ee dalka wada aqbalaan, si loo xaqiijiyo hannaan doorasho oo yeesha kalsooni siyaasadeed.
Doorka dhexdhexaadinta ee saaxiibbada caalamiga ah ayaa sare u qaadaya rajada laga qabo in dhinacyadu ku gaaraan is-afgarad arrimaha ugu adag ee khuseeya maamulka kala guurka iyo doorashooyinka.