BAYDHABO, Soomaaliya — Agoosto 23, 2026 — Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa Axaddii ciidamo dheeraad ah geysay magaalada Baydhabo si loo xoojiyo ammaanka guddoomiyaha Golaha Shacabka, Sheekh Aadan Maxamed Nuur Madoobe, iyadoo ay sii kordhayso xiisadda kala dhexeysa ciidamada daacadda u ah madaxweynihii hore ee Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen, sida ay sheegeen ilo maxalli ah iyo kuwo amni.
Ciidamada ayaa la sheegay in diyaarad lagu geeyey Baydhabo, oo ah xarunta maamulka Koonfur Galbeed. Ilo xog-ogaal ah ayaa sheegay in ciidamadu ilaalin doonaan Sheekh Aadan Madoobe, saraakiisha la shaqeysa maamulkiisa iyo xarumaha muhiimka ah ee dowladda.
Tirada ciidamada la geeyey magaalada si rasmi ah looma shaacin. Dowladda Federaalka sidoo kale ma aysan faahfaahin cutubyada ka qeyb qaatay howlgalka ama muddada ay ciidamadaasi joogi doonaan Baydhabo.
Ciidamada iska soo horjeeda oo kordhiyey dhaq-dhaqaaqooda
Ciidamada Federaalka ayaa Baydhabo la geeyey kaddib markii ciidamo taageersan Laftagareen ay kordhiyeen joogitaankooda qeybo ka mid ah magaalada iyo deegaannada ku hareeraysan.
Ilo maxalli ah ayaa sheegay in la arkayey dhaqdhaqaaqyo ciidan oo ka socday waddooyinka gala iyo kuwa ka baxa Baydhabo. Hase yeeshee, goobaha ay ciidamadu si rasmi ah u fadhiyaan iyo ujeeddooyinka dhaq-dhaqaaqooda wali si cad looma oga.
Ilaa Axaddii ma jirin warar si madax-bannaan loo xaqiijiyey oo sheegaya inuu dagaal toos ah dhexmaray labada dhinac.
Dhaq-dhaqaaqyada militari ayaa walaac ka dhex abuuray dadka magaalada iyo saraakiisha taageersan maamulka uu hoggaamiyo Sheekh Aadan Madoobe. Qaar ka mid ah dadka deegaanka ayaa ka cabsi qaba in ciidamo kale oo la geeyo magaalada ay khilaafka siyaasadeed u beddeli karaan iska horimaad hubeysan.
Ma jiraan wax khasaare ah ama hakad weyn oo ku yimid isu-socodka shacabka oo la xaqiijiyey xilligii warkan la qorayey.
Khilaafka siyaasadeed oo sii xoogeysanaya
Dhaq-dhaqaaqyada ciidan ee ugu dambeeyey waxay muujinayaan loollan sii xoogeysanaya oo ku saabsan hoggaanka iyo jihada siyaasadeed ee Koonfur Galbeed.
Taageerayaasha Laftagareen ayaa wali su’aal gelinaya sharciyadda maamulka uu hoggaaminayo Sheekh Aadan Madoobe. Dadka ka soo horjeeda maamulkaas ayaa ku tilmaamay mashruuc siyaasadeed oo ay taageerto Dowladda Federaalka, inkastoo madaxda Federaalka aysan si faahfaahsan uga jawaabin eedeymahaas.
Taageerayaasha Sheekh Aadan Madoobe ayaa dhankooda ciidamada daacadda u ah Laftagareen u arka khatar ku wajahan maamulka cusub iyo awooddiisa uu kaga howlgeli karo Baydhabo.
Labada dhinac midkoodna si cad uma soo bandhigin qorshe wadahadal oo lagu xallinayo khilaafka. Sidoo kale, wali ma cadda in madaxda Federaalka ama kuwa deegaanka ay bilaabeen dadaallo dhexdhexaadin ah oo looga hortagayo rabshado.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ma aysan soo saarin war rasmi ah oo ay ku faahfaahinayso sababta ciidamada loo geeyey magaalada. Sheekh Aadan Madoobe iyo wakiillada Laftagareen sidoo kale kama aysan hadlin dhaq-dhaqaaqyada ciidan ee la soo wariyey.
Muhiimadda istaraatiijiga ah ee Baydhabo
Baydhabo waa mid ka mid ah magaalooyinka ugu muhiimsan siyaasadda iyo ammaanka koonfurta Soomaaliya. Magaalada waxaa ku yaalla xarumaha maamulka Koonfur Galbeed, wakiillo ka socda Dowladda Federaalka, ciidamo amni iyo hay’ado caalami ah.
Baydhabo sidoo kale waa xarun ganacsi iyo mid bani’aadannimo oo muhiim u ah bulshada ku nool gobolka Bay iyo deegaannada ku dhow. Iska horimaad daba dheeraada wuxuu carqaladeyn karaa ganacsiga, gaadiidka iyo howlaha gargaarka, iyadoo shacabka ay halis geli karaan.
Koonfur Galbeed waxaa hore uga dhacay khilaafyo siyaasadeed oo u dhexeeyey hoggaanka maamulka, Dowladda Federaalka iyo kooxaha mucaaradka. Murannada la xiriira hoggaanka, doorashooyinka iyo awood-qeybsiga u dhexeeya Muqdisho iyo maamul-goboleedyada ayaa marar kala duwan xiisado ka abuuray Baydhabo.
Joogitaanka ciidamada Federaalka wuxuu khilaafka siyaasadeed ku darayaa dhinac amni. Ciidamadu waxay hor istaagi karaan isku day awood loogu adeegsanayo maamulka Sheekh Aadan Madoobe, balse waxay sidoo kale sii kordhin karaan kalsooni-darrada haddii taageerayaasha Laftagareen ay u arkaan faragelin ay Dowladda Federaalka ku hayso arrimaha Koonfur Galbeed.
Dhaq-dhaqaaqyada ciidamada iska soo horjeeda waxay khilaafka siyaasadeed u beddeli karaan xaalad amni. Xitaa haddii uusan dagaal toos ah dhicin, isku urursiga ciidamo hubeysan gudaha Baydhabo iyo nawaaxigeeda wuxuu kordhin karaa suurtagalnimada iska horimaad aan qorsheysnayn.
Xiisad daba dheeraata waxay sidoo kale ciidamada iyo agabka dowladda ka jeedin kartaa howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab, oo wali ka howlgasha qeybo ka mid ah koonfurta Soomaaliya. Khilaafaadka siyaasadeed ee u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo maamul-goboleedyada ayaa hore u adkeeyey iskaashiga amniga iyo dagaalka ka dhanka ah kooxda.
Khilaafku wuxuu saameyn ballaaran ku yeelan karaa xiriirka Dowladda Federaalka iyo dowlad-goboleedyada. Adeegsiga awood ciidan si loo xalliyo muranka hoggaanka maamulka wuxuu sii xoojin karaa doodaha ku saabsan sharciyadda siyaasadeed, awoodda maamul-goboleedyada iyo awoodaha Dowladda Federaalka.
