Arbaco , May 20, 2026 - Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi, ayaa wajahay dhaliilo iyo dood siyaasadeed kadib hadal uu ka jeediyay dhacdo la xiriirtay mucaaradka oo ka dhacday Muqdisho bishii Sebtembar 2025. Hadalka wasiirka ayaa si weyn loogu faafiyay baraha bulshada, waxaana uu kusoo beegmay xilli ay weli taagan yihiin khilaafaadka siyaasadeed ee u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo kooxaha mucaaradka.
Wasiir Fiqi ayaa hadal uu ka jeediyay munaasabad dadweyne dib ugu laabtay dhacdo dhacday 24-kii Sebtembar 2025, markaas oo siyaasiyiin mucaarad ah ay isku dayeen inay booqdaan degmada Warta Nabadda ee magaalada Muqdisho.
Sida ay sheegeen ilo siyaasadeed iyo dad goob joogayaal ahaa xilligaas, ciidamada ammaanka ayaa hakiyay socdaalka mucaaradka, taasoo sababtay iska hor imaadyo iyo xiisad ka dhalatay magaalada.
Isagoo ka hadlayay dhacdadaas, Wasiirka Gaashaandhigga ayaa sheegay in siyaasiyiinta mucaaradka ay ahayd in tallaabo adag laga qaado maalintaas. Hadalkaasi ayaa si degdeg ah u noqday mowduuc si weyn looga hadal hayo gudaha Soomaaliya.
Sidoo kale, wasiirka ayaa mucaaradka ku eedeeyay inay kicinayeen qalalaase isla markaana ay doonayeen inay cadaadis siyaasadeed ku saaraan dowladda iyagoo adeegsanaya dibadbaxyo iyo isu soo baxyo.
Sida ay sheegeen dad ka qayb galay munaasabadda, Fiqi wuxuu sheegay in dowladda aysan aqbali doonin falal kasta oo ay u aragto kuwo khalkhal gelinaya ammaanka iyo kala dambeynta guud.
Ilaa hadda ma jiro bayaan rasmi ah oo kasoo baxay Wasaaradda Gaashaandhigga ama Golaha Wasiirrada oo faahfaahin dheeraad ah ka bixinaya hadalka wasiirka.
Mas’uuliyiin ka tirsan dowladda ayaa marar badan hore u sheegay in tallaabooyinka amni ee laga fuliyo Muqdisho ay yihiin kuwo lagu sugayo xasilloonida caasimadda iyo badqabka shacabka.
Dhanka kale, siyaasiyiin mucaarad ah ayaa hore ugu dooday in qaar ka mid ah tallaabooyinka amniga ay saameyn ku yeelan karaan xorriyadda siyaasadeed iyo isu imaatinka dadweynaha.
Falcelinta Siyaasadda iyo Bulshada
Ilaa waqtiga la qorayay warbixintan, hoggaamiyeyaasha ugu waaweyn mucaaradka ma aysan soo saarin jawaab rasmi ah oo ku saabsan hadalka Wasiir Fiqi.
Si kastaba ha ahaatee, falanqeeyayaal siyaasadeed, xubno ka tirsan bulshada rayidka ah iyo dadweyne badan ayaa si weyn uga falceliyay hadalkaasi.
Sida ay sheegeen qaar ka mid ah hoggaamiyeyaasha bulshada, waxaa muhiim ah in dhinacyada siyaasadda ay ka fogaadaan hadallada sii hurin kara khilaafaadka jira.
Dhacdada uu wasiirku dib u xusay waxay dhacday 24-kii Sebtembar 2025, markaas oo xubno mucaarad ah ay qorsheynayeen booqasho ay ku tagayaan degmada Warta Nabadda.
Mucaaradka ayaa xilligaas sheegay in booqashadoodu ahayd mid siyaasadeed oo caadi ah, halka dowladda ay ku doodday in tallaabooyinka la qaaday ay ahaayeen kuwo amni darteed loo sameeyay.
Xiisaddaasi waxay noqotay mid kamid ah dhacdooyinkii ugu waaweynaa ee sii ballaariyay kala aragti duwanaanshaha u dhexeeya dowladda iyo mucaaradka.
Falanqeeyayaasha siyaasadda ayaa aaminsan in hadalka wasiirka uu sii ahaan doono mid dood badan dhalinaya maalmaha soo socda.
Waxaa la filayaa in mucaaradka, ururrada bulshada rayidka ah iyo dowladda ay sii wadaan ka hadalka arrintan, iyadoo la eegayo saameynta ay ku yeelan karto jawiga siyaasadeed ee dalka.
Waxaa sidoo kale la sugayaa in dowladda ama Wasaaradda Gaashaandhigga ay bixiyaan faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan hadalka wasiirka.
Falanqeyn: Maxay Arrintani Muhiim u Tahay?
Khilaafka u dhexeeya dowladda iyo mucaaradka ayaa kamid ah caqabadaha siyaasadeed ee ugu waaweyn ee Soomaaliya wajahdo xilligan.
Hadallada kasoo baxa mas’uuliyiinta sare ee dowladda waxay saameyn ku yeelan karaan jawiga siyaasadeed, gaar ahaan marka dalka uu wajahayo caqabado amni iyo siyaasadeed oo is biirsaday.
Khubarada siyaasadda ayaa sheegaya in wada hadal, tanaasul iyo is faham siyaasadeed ay muhiim u yihiin ilaalinta xasilloonida iyo horumarinta geeddi socodka dowlad dhiska Soomaaliya.