MUQDISHO, Soomaaliya 3-da Nofeembar 2026 -Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si kulul u cambaareysay tallaabooyinka ay Israa’iil ku sheegtay inay safiir ugu magacowday magaalada Hargeysa, iyo dhagax-dhigga dhisme loogu talagalay safaarad, iyadoo ku tilmaantay tallaabooyinkaas kuwo si cad uga hor imaanaya madax-bannaanida, midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.
War-saxaafadeed rasmi ah oo Talaadadii, 3-da Nofeembar 2026, kasoo baxay Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Soomaaliya ayaa lagu sheegay in tallaabooyinka Israa’iil ay yihiin kuwo aan oggolaansho ka haysan Dowladda Federaalka Soomaaliya, isla markaana aan lahayn wax saldhig sharci ah.
Wasaaradda ayaa caddeysay in Hargeysa iyo gobollada waqooyi-galbeed ay weli yihiin qayb aan laga goyn karin Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, iyadoo ku adkeysatay in dowlad shisheeye aysan si madax-bannaan xiriir diblomaasiyadeed uga sameysan karin dhulka Soomaaliya iyada oo aan oggolaansho ka haysan dowladda dhexe.
Go’aankan ayaa kusoo beegmaya xilli ay sii xoogeysanayaan khilaafaadka diblomaasiyadeed ee u dhexeeya Muqdisho iyo Israa’iil, kuwaas oo salka ku haya xiriirka ay Israa’iil la sameysatay Somaliland.
Soomaaliya oo Sharci-darro ku Tilmaantay Tallaabooyinka Israa’iil
Wasaaradda Arrimaha Dibadda Soomaaliya ayaa sheegtay in magacaabista safiirka Israa’iil ee Hargeysa iyo qorshaha lagu dhisayo safaarad ay yihiin tallaabooyin si toos ah uga hor imaanaya madax-bannaanida Soomaaliya.
Dowladda Soomaaliya ayaa ku adkeysatay in aanay jirin wax oggolaansho ah oo ay siisay Israa’iil si ay xarun diblomaasiyadeed uga furato Hargeysa.
War-saxaafadeedka ayaa lagu yiri:
“Dowladda Soomaaliya waxay u aqoonsanaysaa tallaabooyinkaas kuwo waxba kama jiraan ah oo aan wax saameyn sharci ah lahayn.”
Wasaaradda ayaa sidoo kale xustay in aasaasidda xiriir diblomaasiyadeed iyo furitaanka xarumo diblomaasiyadeed oo joogto ah ay u baahan yihiin oggolaanshaha dowladda leh madax-bannaanida dalka, sida uu dhigayo Heshiiska Vienna ee Xiriirka Diblomaasiyadda.
Muqdisho ayaa muddo dheer kasoo horjeedday tallaabo kasta oo ay dowladaha shisheeye si toos ah ula macaamilayaan Somaliland, gaar ahaan marka xiriirkaas loo sameynayo qaab ka madax-bannaan Dowladda Federaalka Soomaaliya.
Safiirka Israa’iil oo Waraaqihiisa Aqoonsiga ku Gudbiyay Hargeysa
Xiisaddan cusub ayaa timid kadib markii safiirka ugu horreeya ee Israa’iil u magacowday Somaliland, Michael Lotem, uu waraaqihiisa aqoonsiga u gudbiyay Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi (Cirro).
Munaasabadda ayaa ka dhacday xarunta Madaxtooyada Somaliland ee Hargeysa, iyadoo sidoo kale la shaaciyay dhagax-dhigga dhisme loogu talagalay safaaradda Israa’iil.
Tallaabooyinkan ayaa muujinaya dadaalka Israa’iil ay ku doonayso inay ku xoojiso xiriirka diblomaasiyadeed ee ay la yeelatay Somaliland.
Israa’iil ayaa 26-kii Diseembar 2025 ku dhawaaqday inay Somaliland u aqoonsatay dal madax-bannaan, taas oo dhalisay cambaareyn xooggan oo ka timid Dowladda Federaalka Soomaaliya.
Somaliland ayaa dhankeeda tallaabada Israa’iil u aragta guul diblomaasiyadeed oo muhiim u ah dadaalladeeda ku aaddan helitaanka aqoonsi caalami ah.
Hase yeeshee, Muqdisho ayaa si buuxda u diiddan aqoonsigaas, iyadoo ku adkeysanaysa in Somaliland ay weli qayb ka tahay Soomaaliya.
Xiisadda Diblomaasiyadeed ee Soomaaliya iyo Israa’iil oo Sii Xoogeysanaysa
Khilaafka u dhexeeya Soomaaliya iyo Israa’iil ayaa sii kordhay tan iyo markii Israa’iil ay ku dhawaaqday aqoonsiga Somaliland.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa horay u cambaareysay tallaabooyinka diblomaasiyadeed ee Israa’iil, iyadoo ku tilmaantay faragelin lagu sameynayo arrimaha gudaha Soomaaliya.
Bishii Janaayo 2026, Muqdisho ayaa sidoo kale si adag uga hortimid booqasho uu Wasiirka Arrimaha Dibadda Israa’iil, Gideon Sa’ar, ku tagay magaalada Hargeysa.
Dowladda Soomaaliya ayaa booqashadaas ku tilmaantay mid aan fasax laga haysan dowladda dhexe, isla markaana ka hor imaanaysa madax-bannaanida dalka.
War-saxaafadeedka cusub ee 3-da Nofeembar ayaa sii adkeynaya mowqifka Muqdisho ee ku aaddan inaysan aqoonsanayn heshiisyada iyo xiriirrada diblomaasiyadeed ee Israa’iil la sameysato Somaliland.
Dhanka kale, Israa’iil iyo Somaliland ayaa sii wada dadaallada lagu xoojinayo xiriirkooda, iyadoo labada dhinac ay ka hadlayaan iskaashi ku saabsan ganacsiga, dhaqaalaha, tiknoolajiyadda iyo amniga.
Khilaafka Somaliland oo Saameyn ku Yeelan Kara Xasilloonida Geeska Afrika
Somaliland ayaa tan iyo 1991-kii lahayd maamul u gaar ah, hay’ado dowladeed, ciidamo amni, lacag iyo nidaam doorashooyin.
Si kastaba ha ahaatee, madax-bannaanideeda ayaa weli ah arrin lagu muransan yahay, iyadoo Dowladda Federaalka Soomaaliya ay ku adkeysanayso in Somaliland ay qayb ka tahay dhulka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.
Aqoonsiga Israa’iil ayaa khilaafkan kusoo kordhiyay weji cusub oo diblomaasiyadeed.
Midowga Afrika, Jaamacadda Carabta iyo Ururka Iskaashiga Islaamka ayaa hore uga horyimid aqoonsiga Israa’iil ee Somaliland, iyagoo taageeray midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya.
Arrintan ayaa sidoo kale leh saameyn istiraatiiji ah, maadaama Somaliland ay ku taallo meel muhiim u ah isku socodka ganacsiga caalamiga ah, gaar ahaan Gacanka Cadmeed iyo marinka Bab al-Mandab.
Marinkan ayaa isku xira Badda Cas iyo Badweynta Hindiya, waxaana mara maraakiib ganacsi oo muhiim u ah dhaqaalaha adduunka.
Xiriirka Israa’iil iyo Somaliland ayaa sidaas darteed soo jiitay indhaha dalalka gobolka iyo quwadaha caalamiga ah ee danaha amni iyo dhaqaale ka leh Geeska Afrika.
Muqdisho oo Ku Adkeysatay in Hargeysa ay Qayb ka Tahay Soomaaliya
Qodobka ugu muhiimsan ee war-saxaafadeedka Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa ah in Hargeysa iyo gobollada waqooyi-galbeed aysan ka go’i karin Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa sheegtay in xuduudaha caalamku aqoonsan yahay ee Soomaaliya aan lagu beddeli karin heshiisyo ama tallaabooyin diblomaasiyadeed oo hal dhinac ah.
