BAIDOA, Soomaaliya, Juun 20, 2026 – Ku dhowaad 40 askari oo ka tirsan Guutada 9-aad ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ayaa la sheegay inay ka baxeen fariisimihii ay ku lahaayeen magaalada Baydhabo, iyagoo u jiheystay degmada Xudur ee gobolka Bakool. Dhacdadan ayaa ku soo beegmaysa xilli ay cirka isku sii shareerayaan xiisadaha siyaasadeed iyo kuwa amni ee ka jira Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed.
Sida ay sheegeen ilo amni iyo masuuliyiin deegaanka ah, askartan ayaa hore uga howlgalayay gobolka Bakool, balse bilihii la soo dhaafay waxaa loo soo wareejiyay magaalada Baydhabo si ay uga qeyb qaataan sugidda ammaanka iyo ilaalinta maamulka taageerada ka helaya Dowladda Federaalka Soomaaliya.
Bixitaanka askartan ayaa yimid xilli ciidamada Booliiska Gaarka ah ee dowladda ay ku wajahan yihiin magaalada Baydhabo, taas oo sare u qaaday walaaca laga qabo xaaladda amni iyo muranka siyaasadeed ee muddooyinkii dambe ka taagnaa gobolka.
Ilo amni ayaa sheegay in askartu ay ka baxeen xeryihii ay deganaayeen ee Baydhabo, iyagoo u dhaqaaqay dhanka degmada Xudur. Lama oga sababta rasmiga ah ee ka dambeysa tallaabadan, mana jirto weli war rasmi ah oo kasoo baxay Dowladda Federaalka Soomaaliya ama taliska ciidamada.
Dadka deegaanka iyo ilo xog ogaal ah ayaa sidoo kale sheegay in maalmihii la soo dhaafay ay jireen dhaq dhaqaaqyo ciidan iyo adkeyn amni oo laga dareemayay gudaha iyo hareeraha magaalada Baydhabo.
Wararka ayaa sheegaya in ciidamada ka baxay Baydhabo ay ka cabsi qabeen in loo adeegsado howlgalo la xiriira muranka siyaasadeed ee ka dhex aloosan dhinacyada isku haya hoggaanka Koonfur Galbeed.
Muranka Siyaasadeed Ee Koonfur Galbeed
Dhacdadan ayaa kusoo beegmaysa xilli uu weli taagan yahay ismariwaaga siyaasadeed ee Koonfur Galbeed.
Hal maamul ayaa weli ka howlgala magaalada Baydhabo isagoo taageero ka helaya Dowladda Federaalka Soomaaliya. Dhinaca kale, garab daacad u ah Madaxweynaha Koonfur Galbeed Cabdicasiis Xasan Maxamed (Lafta Gareen) ayaa ku sugan duleedka magaalada kadib iska hor imaadyo iyo khilaafyo hore oo la xiriiray hoggaanka iyo sharciyadda maamulka.
Khilaafkan ayaa muddooyinkii la soo dhaafay sababay walaac amni iyo cabsi laga qabo in mar kale ay dhacaan isku dhacyo hubeysan oo u dhexeeya dhinacyada iska soo horjeeda.
Hoggaamiyeyaasha dhaqanka, siyaasiyiin iyo ururrada bulshada rayidka ah ayaa marar badan ku baaqay in wada hadal lagu dhammeeyo muranka si looga hortago xaalad amni darro oo cusub.
Baydhabo ayaa ah xarunta maamulka Koonfur Galbeed iyo mid ka mid ah magaalooyinka ugu muhiimsan Soomaaliya dhinaca siyaasadda iyo amniga.
Magaaladu waxay hoy u tahay xarumo dowladeed iyo talisyo ciidan, waxaana ay door weyn ku leedahay howlgalada ka dhanka ah Al-Shabaab ee ka socda gobollada Bay, Bakool iyo Shabeellaha Hoose.
Qaar ka mid ah dadka deegaanka ayaa sheegay inay arkeen dhaq dhaqaaqyo ciidan oo kordhay iyo adkeyn lagu sameeyay ammaanka xarumaha muhiimka ah iyo waddooyinka magaalada.
Inkastoo aan la soo sheegin wax dagaal ah oo dhacay illaa hadda, haddana shacabka ayaa si dhow ula socda xaaladda, iyagoo ka cabsi qaba in xiisadaha siyaasadeed ay saameyn ku yeeshaan ammaanka guud ee gobolka.
Koonfur Galbeed ayaa sanadihii la soo dhaafay martigelisay murano siyaasadeed oo soo noqnoqday, kuwaas oo salka ku hayay arrimaha doorashooyinka, hoggaanka maamulka iyo xiriirka u dhexeeya dowladda federaalka iyo maamulka gobolka.
Tan iyo sanadkii 2022, Baydhabo waxay marar badan noqotay goob ay ka dhasheen murano siyaasadeed iyo khilaafyo dhinaca amniga ah, kuwaas oo mararka qaar sababay isku dhacyo iyo qalalaase siyaasadeed.
Mas’uuliyiinta dowladda iyo kuwa Koonfur Galbeed ayaa hore u adkeeyay muhiimadda ay leedahay ilaalinta xasilloonida gobolka maadaama uu door muhiim ah ku leeyahay dagaalka lagula jiro Al-Shabaab.
Ilaa waqtiga la daabacayo warbixintan, Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Koonfur Galbeed midkoodna kama aysan hadlin wararka ku saabsan bixitaanka askartan.
Mas’uuliyiin amni oo lala xiriiray ayaa ka gaabsaday inay faahfaahin dheeraad ah bixiyaan, balse waxay sheegeen in xaaladda si dhow loola socdo.
Indhaha siyaasiyiinta iyo shacabka ayaa hadda ku wajahan tallaabada xigta ee ciidamada ka baxay Baydhabo iyo sida ay uga falcelin doonaan talisyada ciidamada.
Sidoo kale waxaa la eegayaa in dadaallo siyaasadeed lagu dejin karo xiisadda jirta si looga hortago isku dhac cusub oo gobolka ka dhaca.
Bixitaanka ku dhowaad 40 askari ayaa muujinaya caqabadaha ka dhasha marka arrimaha siyaasadda iyo kuwa amniga ay isku milmaan. Kala qeybsanaan kasta oo ka dhex muuqata ciidamada ammaanka waxay saameyn ku yeelan kartaa dadaallada lagu xasilinayo gobolka.
Dhacdadan ayaa sidoo kale imaanaysa xilli Koonfur Galbeed ay weli wajahdo caqabado dhinaca amniga iyo siyaasadda ah, kuwaas oo saameyn ku yeelan kara shacabka iyo howlgalada lagula dagaallamayo Al-Shabaab haddii aan xal waara loo helin.
