MUQDISHO, Soomaaliya — Luulyo 28, 2026 —Wafdi heer sare ah oo ka socda Dowladda Mareykanka, kana kooban xubno ka tirsan Aqalka Kongareeska iyo saraakiil ciidan oo ka tirsan Taliska Ciidamada Mareykanka ee Afrika (AFRICOM), ayaa la filayaa inuu maalinta Arbacada ah booqasho ku tago maamullada Jubaland, Puntland iyo Somaliland, iyadoo socdaalkaasi uu ku soo beegmayo xilli la isku diyaarinayo shir caalami ah oo lagu go’aaminayo mustaqbalka Hawlgalka Midowga Afrika ee Taageerada iyo Xasilinta Soomaaliya (AUSSOM).
Sida ay xaqiijiyeen ilo xog-ogaal ah, wafdigan oo ka kooban 12 xubnood ayaa lugta koowaad ee socdaalkooda ka bilaabi doona magaalada Kismaayo, ka hor inta aysan u gudbin Garoowe iyo Hargeysa.
Sida ay sheegeen ilo diblomaasiyadeed iyo kuwa amni, wafdiga ayaa ujeeddadiisu tahay inuu qiimeeyo xaaladda amniga Soomaaliya, la wadaago madaxda maamullada siyaasadda cusub ee Washington ee ku aaddan Soomaaliya iyo Geeska Afrika, isla markaana kala tashado arrimaha la xiriira shirka muhiimka ah ee AUSSOM ee dhawaan ka furmaya magaalada Kampala ee dalka Uganda.
Mas’uuliyiin la socda qabanqaabada socdaalka ayaa sheegay in kulamada lagu wado inay diiradda saaraan xaaladda amniga, la dagaallanka Al-Shabaab, iskaashiga dhinaca amniga, iyo qorshayaasha la xiriira marxaladda xigta ee taageerada caalamiga ah ee Soomaaliya.
Weli ma jiro war rasmi ah oo kasoo baxay Dowladda Federaalka Soomaaliya ama Dowladda Mareykanka oo faahfaahinaya socdaalka, hase yeeshee ilo dhowr ah ayaa xaqiijiyay in booqashadu ay qayb ka tahay wada-tashiyo heer sare ah oo socda.
Shirka Kampala ee AUSSOM
Socdaalka wafdiga Mareykanka ayaa ka horreynaya shir socon doona muddo saddex maalmood ah oo ka dhici doona magaalada Kampala.
Shirka waxaa si wadajir ah u hoggaamin doona Dowladda Mareykanka iyo Midowga Afrika, waxaana kasoo qayb geli doona madax sare, wasiirrada gaashaandhigga, taliyeyaasha ciidamada iyo wakiillo ka socda dalalka ciidamada ku taageera Soomaaliya (Troop Contributing Countries - TCCs).
Sida ay sheegeen ilo diblomaasiyadeed, shirka ayaa diiradda lagu saari doonaa qiimeynta hawlgalka AUSSOM, caqabadaha jira, qorshaha maalgelinta, howlaha ciidamada iyo jihada uu u wajihi doono hawlgalku sannadaha soo socda.
Kulamadan ayaa la filayaa inay horseedaan go’aanno muhiim ah oo saameyn ku yeelan kara mustaqbalka taageerada amniga Soomaaliya.
La-tashiyada Maamullada Gobolka
Booqashada ay wafdigu ku kala tagayaan Jubaland, Puntland iyo Somaliland ayaa muujinaysa muhiimadda ay Mareykanku siinayaan la-tashiga madaxda maamullada ee door weyn ku leh arrimaha amniga iyo la dagaallanka kooxaha hubeysan.
Kulamada ayaa sidoo kale la filayaa in looga hadlo xaaladaha amni ee gobollada, wadaagga xogaha sirdoonka, iskaashiga ciidamada iyo sidii loo xoojin lahaa dadaallada lagula dagaallamayo Al-Shabaab.
Mas’uuliyiin amni ayaa sheegay in xogaha laga ururin doono maamullada ay qayb ka noqon doonaan doodaha lagu geli doono shirka Kampala.
Xogaha ku saabsan Mustaqbalka AUSSOM
Saddex warbixin oo gaar ah oo ay heshay Somali Stream, kuwaas oo laga diyaariyay qorshayaasha hordhaca ah ee madaxda ku kulmi doonta Kampala, ayaa muujinaya in hawlgalka AUSSOM uu wajahayo hubanti la’aan dhinacyo badan leh.
Warbixinaha ayaa tilmaamaya in doodaha ugu waaweyn ay ku saabsan yihiin maalgelinta hawlgalka, tirada ciidamada sii joogaya Soomaaliya, qaabka loo maareyn doono marxaladda kala guurka iyo doorka beesha caalamka ee taageerada amniga.
Somali Stream ayaa qorsheynaysa inay berri daabacdo warbixin gaar ah oo si qoto dheer u falanqeynaysa halka ay marayaan qorshayaashaas, kulamada la filayo inay qabsoomaan, doodaha miiska saaran iyo walaacyada hareeyay mustaqbalka AUSSOM.
AUSSOM ayaa si rasmi ah u beddelay Hawlgalkii ATMIS, iyadoo ujeeddadiisu tahay inuu taageero ciidamada ammaanka Soomaaliya inta lagu jiro marxaladda kala guurka ee amniga.
Muddooyinkii u dambeeyay, hawlgalku wuxuu wajahayay caqabado ay ka mid yihiin dhaqaale yari, arrimo la xiriira taageerada saadka, iyo dood ku saabsan qaabka loo maalgelin doono howlgalka mustaqbalka.
Beesha caalamka, Midowga Afrika, Qaramada Midoobay iyo dalalka ciidamada ku taageera Soomaaliya ayaa sii waday wada-hadallo lagu raadinayo xal waara oo lagu sii wadi karo howlgalka.
Jawaabta Dowladda
Ilaa iyo hadda Dowladda Federaalka Soomaaliya kama aysan soo saarin war rasmi ah oo ku saabsan booqashada wafdiga Mareykanka ama ajandaha shirka Kampala.
Sidoo kale, maamullada Jubaland, Puntland iyo Somaliland weli si rasmi ah ugama aysan hadlin kulamada la filayo inay la yeeshaan wafdiga.
Kadib marka ay wafdigu soo dhammeeyaan socdaalkooda Kismaayo, Garoowe iyo Hargeysa, waxaa la filayaa inay ka qaybgalaan wada-tashiyada la xiriira shirka Kampala, halkaas oo lagu go’aamin doono jihada cusub ee hawlgalka AUSSOM.
Go’aannada kasoo baxa shirka ayaa saameyn ku yeelan kara qaabka loo maalgelin doono howlgalka, wada-shaqeynta caalamiga ah iyo taageerada la siinayo ciidamada Soomaaliya bilaha iyo sannadaha soo socda.
Booqashadan waxay muujinaysaa in Mareykanku uu sii wado kaalintiisa muhiimka ah ee arrimaha amniga Soomaaliya, xilli beesha caalamku dib u eegayso qaabka ay u taageeri doonto howlgalka AUSSOM.
La-tashiyada lala yeelanayo maamullada dalka ayaa siin kara Dowladda Mareykanka sawir dhammaystiran oo ku saabsan xaaladda amniga iyo baahiyaha jira, taas oo door ka qaadan karta go’aannada laga gaari doono shirka Kampala.
Mustaqbalka AUSSOM wuxuu si toos ah ula xiriiraa xasilloonida Soomaaliya, awoodda ciidamada qaranka iyo taageerada caalamiga ah ee la dagaallanka Al-Shabaab, taas oo ka dhigaysa shirka Kampala mid si weyn isha loogu hayo gudaha Soomaaliya iyo beesha caalamka.