MUQDISHO, Soomaaliya — Luulyo 31, 2026 —Uganda ayaa la sheegay inay ku baaqday in Soomaaliya loo sameeyo khariidad wada-hadal siyaasadeed oo loo dhan yahay, xilli wasiirrada dalalka ciidamada ka jooga Soomaaliya ay yeesheen shir looga hadlay arrimaha amniga iyo siyaasadda. Sida ay sheegeen ilo xog-ogaal ah, soo jeedintaasi waxay dhalisay aragtiyo kala duwan, iyadoo la filayo in arrintu sii gasho ajandaha shir-madaxeedka madaxda dowladaha.
Sida ay sheegeen ilo diblomaasiyadeed oo ka war haya kulanka, wasiirrada dalalka ciidamada ku leh howlgalka Soomaaliya ayaa si qoto dheer uga dooday xaaladda siyaasadeed ee dalka, taas oo noqotay mid ka mid ah qodobadii ugu muhiimsanaa ee kulanka.
Ilo ku dhow wada-hadallada ayaa sheegay in Uganda, oo ah martigeliyaha shirka isla markaana leh ciidamada ugu badan ee howlgalka ku jira, ay ku doodday in guulaha amni aysan waari karin haddii aan lagu lamaanin geeddi-socod siyaasadeed oo ay ka qayb qaataan dhammaan dhinacyada Soomaaliyeed.
Sida ay sheegeen ilo xog-ogaal ah, Uganda waxay soo jeedisay in la diyaariyo khariidad wada-hadal siyaasadeed (Political Roadmap) oo horseedi karta is-afgarad qaran, yaraynta khilaafaadka siyaasadeed, iyo dhisidda xasillooni waarta.
Wararka ayaa intaa ku daraya in Kampala ay ku boorrisay dalalka ciidamada ka jooga Soomaaliya inay dhiirrigeliyaan wada-hadal loo dhan yahay oo dhex mara Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo dhinacyada kale ee siyaasadda.
Aragtiyo Kala Duwan oo Ka Dhashay Kulanka
Sida ay sheegeen ilo xog-ogaal ah, Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Jabuuti ayaa kulanka ka muujiyay aragti ka duwan tan Uganda.
Ilo xog-ogaal ah ayaa sheegay in labada dhinac ay ku doodeen in kala aragti duwanaanshaha siyaasadeed ee Soomaaliya looga hadlo shir-madaxeedka madaxda dowladaha ee xiga, halkii lagu go’aamin lahaa heerka wasiirrada.
Shirka madaxda dowladaha ayaa la filayaa in looga hadlo xaaladda amniga Soomaaliya, iskaashiga gobolka iyo mustaqbalka taageerada amni ee dalka.
Ilo diblomaasiyadeed ayaa sidoo kale sheegay in qaar ka mid ah madaxda dowladaha aanay ka qaybgelayn kulanka, arrintaas oo laga yaabo inay saamayn ku yeelato heerka go’aamada siyaasadeed ee laga gaaro.
Illaa iyo hadda Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Dowladda Jabuuti si rasmi ah ugama aysan hadlin wararka la xiriira doodahaasi.
Diiradda oo Saaran Is-afgaradka Siyaasadeed
Saraakiil xog-ogaal u ah kulanka ayaa sheegay in waddamada ka qaybgalay ay isku raaceen muhiimadda ay leedahay in dadaallada amniga lagu xoojiyo xalal siyaasadeed.
Waxay sheegeen in wada-hadallada lagu falanqeeyay sida iskaashiga siyaasadeed uu u taageeri karo howlgalada ciidamada iyo dadaallada lagu doonayo xasillooni waarta.
Kulanka ayaa sidoo kale dib u eegay iskaashiga dalalka ciidamada ka jooga Soomaaliya, iyadoo howlgalka gobolka uu sii wado taageerada ciidamada Soomaaliya ee la dagaallanka Al-Shabaab iyo hirgelinta qorshaha kala wareegista mas’uuliyadda amniga.
Ilaa waqtiga warbixintan la qorayay, Dowladda Federaalka Soomaaliya ma aysan soo saarin war rasmi ah oo si gaar ah uga jawaabaya wararka ku saabsan soo jeedinta khariidadda wada-hadalka siyaasadeed.
Waxaa la filayaa in madaxda gobolka ay faahfaahin dheeraad ah ka bixiyaan marka uu soo gabagaboobo shir-madaxeedka, halkaas oo la filayo in laga soo saaro go’aamo ku saabsan amniga Soomaaliya iyo iskaashiga gobolka.
Soomaaliya waxay sanadihii u dambeeyay wajahaysay muranno siyaasadeed oo soo noqnoqday kuwaas oo ku saabsan xiriirka Dowladda Federaalka, dowlad-goboleedyada, mucaaradka iyo dhinacyo kale oo siyaasadeed.
Dalalka gobolka iyo saaxiibada caalamiga ah ayaa marar badan sheegay in xasilloonida Soomaaliya ay ku xirnaan doonto isku-darka guulaha amniga iyo heshiis siyaasadeed oo ballaaran.
Dalalka ciidamada ka jooga Soomaaliya ayaa muddo dheer door muhiim ah ku lahaa taageerada howlgalada amniga, iyadoo isla markaana la wado qorshaha lagu xoojinayo awoodda ciidamada Soomaaliyeed.
Falanqayn: Maxay Arrintani Muhiim u Tahay?
Doodaha kasoo baxay kulanka wasiirrada waxay muujinayaan in qaar ka mid ah dalalka gobolka ay aaminsan yihiin in xal siyaasadeed oo loo dhan yahay uu muhiim u yahay sii jiritaanka guulaha laga gaaro dhinaca amniga.
Kala aragti duwanaanshaha la sheegay inuu ka dhex muuqday kulanka ayaa sidoo kale iftiiminaya caqabadaha ka jira sida loo waafajin karo madax-bannaanida Soomaaliya iyo talooyinka ay soo jeedinayaan dalalka taageeraya amniga.
