MOGADISHU, 6 Nofeembar 2026 — Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa lagu wadaa inuu 18-ka Nofeembar 2026 yeesho kulan gaar ah oo albaabadu u xiran yihiin, kaas oo looga hadlayo xaaladda Soomaaliya, xilli ay sii xoogeysanayaan khilaafaadka siyaasadeed, caqabadaha amni iyo walaaca laga qabo mustaqbalka taageerada caalamiga ah ee dhinaca amniga.
Kulankan ayaa ku soo beegmaya xilli Soomaaliya ay wajahayo xaalad siyaasadeed oo cakiran, iyadoo uu sii xoogeysanayo khilaafka u dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo qaar ka mid ah dowlad-goboleedyada dalka, taas oo dhalisay walaac ku saabsan xasilloonida siyaasadeed, hannaanka doorashooyinka iyo awoodda dowladda ee la dagaallanka kooxda Al-Shabaab.
Sida ku cad jadwalka hordhaca ah ee Golaha Ammaanka ee bisha Nofeembar, kulanka ayaa la filayaa in diiradda lagu saaro howlgalka Midowga Afrika ee Taageerada iyo Xasillinta Soomaaliya (AUSSOM), caqabadaha dhaqaale ee heysta howlgalkaas iyo dib-u-cusbooneysiinta cunaqabateynta lagu soo rogay Al-Shabaab.
Kulanka ayaa loo qorsheeyay 18-ka Nofeembar, saacadda 10:00 subaxnimo ee magaalada New York, waxaana jadwalka lagu tilmaamay kulan gaar ah oo aan dadweynaha u furneyn, balse aan si rasmi ah loogu magacaabin kulan degdeg ah.
Khilaafaadka Siyaasadeed oo Sii Hurinaya Xaaladda Soomaaliya
Soomaaliya ayaa weli wajahaysa caqabado siyaasadeed oo waaweyn, kuwaas oo salka ku haya murannada la xiriira wax-ka-beddelka dastuurka, hannaanka doorashooyinka iyo awood-qeybsiga u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo dowlad-goboleedyada.
Xiriirka u dhexeeya Muqdisho iyo maamullada Koonfur Galbeed, Puntland iyo Jubbaland ayaa noqday mid ay hareeyeen khilaafaad siyaasadeed, iyadoo dhinacyadu ay isku hayaan arrimo la xiriira awoodaha dowladda dhexe, matalaadda siyaasadeed iyo jihada uu dalku u socdo.
Khilaafaadkan ayaa sare u qaaday walaaca laga qabo mustaqbalka wada-hadallada siyaasadeed iyo suurtagalnimada in madaxda Soomaalidu ay heshiis ka gaaraan arrimaha masiiriga ah ee dalka.
Dadka falanqeeya siyaasadda ayaa ka digaya in sii socoshada murannada u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo dowlad-goboleedyada ay wiiqi karto dadaallada lagu xoojinayo hay’adaha dowladda, isku-duwidda howlgalada amniga iyo diyaarinta doorashooyinka.
Hubanti la’aantan siyaasadeed ayaa sidoo kale ku soo beegmaysa xilli Soomaaliya ay weli si weyn ugu tiirsan tahay taageerada beesha caalamka ee dhinacyada amniga iyo xasillinta.
Dhaqaale Yarida AUSSOM oo Walaac Amni Abuurtay
Mid ka mid ah qodobbada ugu muhiimsan ee la filayo in Golaha Ammaanku ka doodo ayaa ah mustaqbalka howlgalka Midowga Afrika ee AUSSOM.
Howlgalka AUSSOM ayaa door muhiim ah ka ciyaara taageeridda ciidamada amniga Soomaaliya, ilaalinta goobaha muhiimka ah iyo ka qeyb qaadashada dadaallada lagula dagaallamayo Al-Shabaab.
Si kastaba ha ahaatee, caqabadaha dhaqaale iyo hubanti la’aanta ku saabsan maalgelinta joogtada ah ee howlgalka ayaa dhalisay walaac ku saabsan awooddiisa shaqo ee mustaqbalka.
Hoos u dhac kasta oo ku yimaada taageerada dhaqaale ama awoodda howlgalka ayaa culeys dheeraad ah saari kara ciidamada Soomaaliya, gaar ahaan deegaannada ay ciidamada Midowga Afrika weli ka bixiyaan taageero amni.
Golaha Ammaanka ayaa la filayaa inuu qiimeeyo caqabadahan, iyadoo saaxiibbada caalamiga ahi ay dib u eegayaan mustaqbalka dadaallada xasillinta iyo awoodda Soomaaliya ee la wareegidda mas’uuliyadda amnigeeda.
Khatarta Al-Shabaab oo Weli Caqabad Weyn Ah
Khatarta amni ee ka imaanaysa Al-Shabaab ayaa weli ka mid ah arrimaha ugu waaweyn ee horyaalla Soomaaliya, iyadoo Golaha Ammaanka uu isu diyaarinayo inuu ka doodo xaaladda amni ee dalka.
Inkasta oo muddo sanado ah ay socdeen howlgallo militari oo ay fuliyeen ciidamada Soomaaliya iyo saaxiibbada caalamiga ah, haddana kooxda Al-Shabaab ayaa weli awood u leh inay fuliso weerarro, carqaladeyso waddooyinka isku xira magaalooyinka iyo inay khatar ku hayso bulshada ku nool qeybo ka mid ah koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya.
Amni darrada joogtada ah ayaa sidoo kale saameyn ku yeelatay gaarsiinta gargaarka bani’aadannimo, dhaqdhaqaaqa ganacsiga iyo dadaallada dowladda ee lagu ballaarinayo maamulka deegaannada ay colaadaha saameeyeen.
Golaha Ammaanka ayaa sidoo kale la filayaa inuu ka doodo dib-u-cusbooneysiinta cunaqabateynta ka dhanka ah Al-Shabaab, iyadoo muddada tallaabooyinka hadda jira ay ku eg tahay 30-ka Nofeembar 2026.
Cunaqabateyntan ayaa loogu talagalay in lagu xaddido helitaanka hubka, ilaha dhaqaalaha iyo taageerada kale ee xoojin karta awoodda kooxda.
Soomaaliya oo Wajahayso Marxalad Cusub Kadib Dhammaadka UNTMIS
Kulanka 18-ka Nofeembar ayaa imanaya kadib markii 31-kii Oktoobar 2026 uu soo dhammaaday howlgalka Qaramada Midoobay ee Kaalmada Ku-meelgaarka ah ee Soomaaliya (UNTMIS).
Dhammaadka howlgalkaas ayaa calaamad u ah marxalad cusub oo ku saabsan xiriirka Soomaaliya iyo Qaramada Midoobay, iyadoo xoogga la saarayo in hay’adaha Soomaalidu ay si weyn ula wareegaan mas’uuliyadaha siyaasadda, maamulka iyo amniga.
Hase yeeshee, isbeddelkan ayaa sidoo kale dhaliyay su’aalo ku saabsan sii socoshada taageerada caalamiga ah, xilli Soomaaliya ay weli wajahayo caqabado waaweyn oo dhinacyada amniga iyo dhismaha hay’adaha dowladda ah.
Waxaa muhiim ah in la kala saaro howlgalka UNTMIS ee dhammaaday iyo Xafiiska Qaramada Midoobay ee Taageerada Soomaaliya (UNSOS), kaas oo sii wada taageerada saadka ee howlgalka AUSSOM.
Indhaha Caalamka oo Ku Jeeda Kulanka 18-ka Nofeembar
Kulanka Golaha Ammaanka ayaa ku soo beegmaya xilli ay isa soo tarayaan walaacyada ku saabsan in khilaafaadka siyaasadeed iyo caqabadaha amni ee Soomaaliya ay sii adkeyn karaan dadaallada lagu doonayo xasillooni waarta.
Inkasta oo ajandaha kulanka uu si gaar ah diiradda u saarayo AUSSOM iyo cunaqabateynta Al-Shabaab, haddana xaaladda guud ee siyaasadda iyo amniga Soomaaliya ayaa la filayaa inay qeyb ka noqoto macnaha guud ee doodaha.
Natiijada kulanka ayaa waxaa si dhow ula socon doona madaxda siyaasadda Soomaaliya, dowlad-goboleedyada, saaxiibbada caalamiga ah iyo shacabka ay saameeyeen colaadaha muddada dheer ka socda dalka.
Iyadoo aan weli xal laga gaarin khilaafaadka siyaasadeed, isla markaana ay sii jiraan caqabadaha amni, kulanka 18-ka Nofeembar ayaa noqonaya fursad muhiim ah oo beesha caalamku ku qiimeyn karto xaaladda Soomaaliya iyo mustaqbalka taageerada caalamiga ah.
