BELEDWEYNE Soomaaliya 7 November 2026-Xiisadda siyaasadeed iyo midda amni ee ka taagan gobolka Hiiraan ayaa gaartay heer cusub, kadib markii Ugaaska Guud ee Beesha Xawaadle, Ugaas Yuusuf Ugaas Xasan, uu saqdii dhexe ee xalay ku dhawaaqay baaq uu ugu jeediyey ciidamada xoogga dalka Soomaaliyeed ee ka soo jeeda gobolka Hiiraan inay isaga soo baxaan furimaha dagaalka, isla markaana dib ugu laabtaan deegaanadooda si ay u difaacaan sharaftooda, cirdigooda iyo jiritaanka bulshadooda.

Baaqan ayaa ku soo beegmaya xilli ay sii xoogaysanayaan khilaafaadka siyaasadeed ee u dhexeeya siyaasiyiin iyo waxgarad ka soo jeeda gobolka Hiiraan, maamulka Hirshabeelle iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Ciidamo Gorgor ah oo La Sheegay inay Ka Soo Baxeen Jowhar

Wararka laga helayo gobolka Shabeellaha Dhexe ayaa sheegaya in ciidamo ka tirsan kumaandooska Gorgor ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, kuwaas oo asal ahaan ka soo jeeda magaalada Beledweyne iyo deegaannada kale ee gobolka Hiiraan, ay ka soo baxeen fariisimo ay ku lahaayeen magaalada Jowhar iyo deegaannada ku dhow.

Ciidamadan ayaa la sheegay inay ku sii jeedaan magaalada Beledweyne si ay ugu biiraan ciidamada taageersan Ugaaska Guud ee Beesha Xawaadle.

Wararka ayaa intaas ku daraya in askartan ay ka jawaabeen baaqii uu Ugaasku jeediyey habeenkii xalay, kaas oo uu ku dalbaday in ciidamada ka soo jeeda Hiiraan aysan ka qayb qaadan hawlgallo milatari oo ka dhan ah bulshadooda.

arrintan ayaa noqon karta caqabad weyn oo ku timaadda isku duubnida iyo nidaamka hoggaamineed ee ciidamada Dowladda Federaalka.

Ciidamo NISA iyo Milatari ah oo Buux Dhaafiyey Guriga Ugaaska

Dhanka kale, wararka ka imanaya magaalada Beledweyne ayaa sheegaya in ciidamo hubaysan oo ka tirsan hay’adda Nabad Sugidda iyo Sirdoonka Qaranka (NISA), iyo ciidamo kale oo milatari ah, ay gaareen hoyga Ugaas Yuusuf Ugaas Xasan.

Gaari nooca Cabdi Bile ah oo ay saarnaayeen askar hubaysan oo ka tirsan NISA ayaa la sheegay inuu gaaray guriga Ugaaska, halkaas oo ciidamadu ay ku biireen xoogagga Macawiisleyda ee ilaalinaya ammaanka hoyga hoggaanka dhaqanka.

Sidoo kale, ciidamo kale oo ka tirsan kuwa Dowladda Federaalka ayaa lagu soo warramayaa inay gaareen guriga Ugaaska, iyagoo sheegay inay ka jawaabayaan baaqii uu u jeediyey ciidamada ka soo jeeda gobolka Hiiraan.

Dhaq-dhaqaaqyadan ayaa muujinaya taageerada uu hoggaanka dhaqanka Xawaadle ka helayo qaybo ka mid ah ciidamada hubaysan, inkastoo aan weli la xaqiijin in askartan ay si rasmi ah uga baxeen talisyadoodii hore.

Ugaaska Xawaadle oo Dowladda Federaalka Ku Eedeeyey Abaabul Ciidan

Ugaas Yuusuf Ugaas Xasan ayaa khudbaddiisii habeenkii xalay ku sheegay in gobolka Hiiraan uu wajahayo xaalad halis ah, isagoo ku eedeeyey Dowladda Federaalka inay gobolka ku soo daabushay ciidamo uu ku tilmaamay kuwo qabiil oo adeegsanaya magaca iyo awoodda dowladda.

Ugaaska ayaa ugu baaqay ciidamada ka soo jeeda gobolka Hiiraan inay ka soo baxaan furimaha dagaalka, isla markaana ay difaacaan sharafta, cirdiga iyo jiritaanka bulshada ay ka dhasheen.

Hadalkan ayaa yimid kadib markii ay soo baxeen warar sheegaya in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay ciidamo tiro badan u dirtay gobolka Hiiraan, halkaas oo ay ku sugan yihiin siyaasiyiin iyo xildhibaanno si weyn uga aragti duwan siyaasadda Dowladda Federaalka iyo habkii loo dhisay maamulka Hirshabeelle.

Macawiisleyda oo Xiray Waddada Lama-Galaay

Dhanka kale, ciidamo ka tirsan Macawiisleyda gobolka Hiiraan ayaa lagu soo warramayaa inay xireen waddada laga galo xarunta maamulka ee Lama-Galaay ee magaalada Beledweyne.

Wararka ayaa sheegaya in xiritaanka waddadan uu yimid kadib markii ay ciidamadaasi heleen xog ku saabsan in Madaxweyne Ku-xigeenka Hirshabeelle, Cabdifataax Xasan Afrax, uu ku wajahnaa deegaankaas.

Xarunta Lama-Galaay ayaa ah goob muhiim u ah maamulka iyo amniga gobolka Hiiraan, waxaana khilaafka ku saabsan cidda maamulaysa xaruntaasi uu qayb ka noqday xiisadda siyaasadeed ee ka taagan Beledweyne.

Tallaabadan ayaa sii kordhinaysa walaaca laga qabo in iska horimaad dhex maro ciidamada taageersan maamulka Hirshabeelle iyo kooxaha hubaysan ee ka soo horjeeda.

Ciidamo Kale oo La Sheegay Inay Ka Soo Dhaqaaqeen Galgaduud

Warar kale ayaa tilmaamaya in ciidamo ay Dowladda Federaalka ku ururinaysay deegaanka Xananbuure ee gobolka Galgaduud ay ka soo dhaqaaqeen halkaas, iyagoo la sheegay inay soo mareen dhanka Dhuusamareeb, kuna sii jeedaan magaalada Beledweyne.

Si kastaba ha ahaatee, wararka ku saabsan dhaqdhaqaaqyada ciidamada ayaa walaac cusub ka abuuray gobolka Hiiraan, iyadoo laga cabsi qabo in xiisadda siyaasadeed ay isu beddesho iska horimaad hubaysan.

Khilaafka Hirshabeelle oo Sii Xoogaysanaya

Xiisadda hadda ka taagan gobolka Hiiraan ayaa salka ku haysa khilaaf siyaasadeed oo muddo soo jiitamayey, kaas oo ku saabsan qaab-dhismeedka maamulka Hirshabeelle, awood-qaybsiga iyo matalaadda siyaasadeed ee bulshada gobolka.

Siyaasiyiin, xildhibaanno iyo waxgarad ka soo jeeda Hiiraan ayaa ka soo horjeestay habkii loo maray doorashooyinka hoggaanka Hirshabeelle, iyagoo ku doodaya inaan si ku filan loola tashan bulshada gobolka.

Dhanka kale, maamulka Hirshabeelle ayaa wajahaya cadaadis siyaasadeed iyo mid amni, iyadoo ay sii kordhayaan kooxaha hubaysan ee ka soo horjeeda hoggaankiisa.

Khilaafka ayaa sidoo kale saameyn ku yeeshay xiriirka u dhexeeya qaar ka mid ah hoggaanka dhaqanka iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Cabsi Laga Qabo Dagaal Ka Qarxa Beledweyne

Isu imaatinka ciidamada hubaysan, dhaq-dhaqaaqyada milatari iyo hadallada kulul ee ka soo yeeraya dhinacyada siyaasadeed ayaa sare u qaaday walaaca laga qabo in magaalada Beledweyne ay martigeliso iska horimaad hubaysan.

Wararka sheegaya in ciidamo ka tirsan Gorgor, NISA iyo Ciidanka Xoogga Dalka ay ku biireen garabka Ugaaska Xawaadle ayaa sidoo kale dhalinaya su’aalo ku saabsan isku duubnida ciidamada dowladda iyo awoodda talisyada milatari ee ay ku maamulayaan ciidamadooda.

Hase yeeshee, dhammaan wararka la xiriira ka bixitaanka ciidamada fariisimadooda iyo ku biiritaanka garabyo siyaasadeed weli si madax-bannaan looma xaqiijin.

Xiisaddan ayaa sidoo kale halis ku ah hawlgallada amni ee ka dhanka ah Al-Shabaab, maadaama kala qaybsanaanta ciidamada iyo khilaafaadka gudaha ay saameyn karaan awoodda dowladda ee la dagaallanka kooxaha hubaysan.

Gunaanad

Xaaladda gobolka Hiiraan ayaa maraysa marxalad xasaasi ah, iyadoo magaalada Beledweyne ay noqotay xudunta khilaaf siyaasadeed iyo mid amni oo u dhexeeya dhinacyo kala duwan.

Baaqii Ugaas Yuusuf Ugaas Xasan, dhaq-dhaqaaqyada ciidamada Gorgor iyo NISA ee la soo sheegayo, iyo xiritaanka waddooyinka muhiimka ah ayaa muujinaya sida ay xiisaddu u sii xoogaysanayso.

Waxaa weli la sugayaa jawaabta rasmiga ah ee Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo taliska Ciidanka Xoogga Dalka ee ku saabsan wararka sheegaya in ciidamo ka tirsan hay’adaha amniga ay ka jawaabeen baaqa Ugaaska.