Talaado, Juun 16, 2026 (Baidoa Online) -Afar sano kadib markii dowladda federaalka Soomaaliya ay bilowday gulufkii militari ee 2022-ka, kaas oo lagu xoreeyay in ka badan 200 deegaan oo ku yaalla Hiiraan, Shabeellaha Dhexe, Galgaduud iyo Mudug, waxaa maanta muuqata in Al-Shabaab ay dib u soo ceshanayso dhulal badan oo ay hore u weysay.
Sida ay Baidoa Online u sheegeen ilo amni oo xog-ogaal ah, kooxda Al-Shabaab ayaa ka faa’iidaysatay gaabis ku yimid howlgalladii dowladda, khilaafaad siyaasadeed iyo daldaloolo amni si ay dib ugu dhisato awooddeeda ugana soo kabato jabkii kasoo gaaray dagaalladii 2022 iyo 2023.
Maxaa Isbeddelay?
Sannadihii 2022 iyo 2023, ciidamada dowladda oo garabsanaya ciidamada deegaanka ee Macawiisleyda, saaxiibada caalamiga ah iyo duqeymaha cirka ayaa guulo waaweyn ka gaaray bartamaha Soomaaliya. Magaalooyin iyo degmooyin muddo dheer ku jiray gacanta Al-Shabaab ayaa markaas laga saaray kooxda.
Laakiin sanadihii 2025 iyo 2026, Al-Shabaab ayaa billowday weerarro rogaal-celin ah, iyadoo dib u qabsatay deegaanno muhiim ah. Magaalada Maxaas oo ahayd meel laga saaray kooxda in ka badan 12 sano kahor ayaa mar kale gashay gacanta Al-Shabaab kadib dagaallo culus.
Shanta Sababood ee Dib-u-soo Noqoshada Al-Shabaab
1. Maxay Howlgalladii Dowladda u Gaabiyeen?
Khubaro amni ayaa sheegaya in gulufkii militari uu istaagay kadib guulihii hore. Weerarro joogto ah oo lagu cadaadin jiray Al-Shabaab ayaa yaraaday, halka wejiyo ka mid ahaa qorshaha dagaalka aan si buuxda loo fulin.
2. Maxaa Loo Xajisan Waayay Deegaannadii La Xoreeyay?
Ilo amni ayaa sheegay in meelo badan oo la xoreeyay aan laga hirgelin maamul iyo ciidan ku filan. Tani waxay Al-Shabaab siisay fursad ay dib ugu soo laabato miyiga, u uruuriso canshuuraha, uguna dhisto shabakado cusub.
3. Siyaasaddu Ma Ka Mashquulisay Dowladda Dagaalka?
Falanqeeyayaal badan ayaa aaminsan in dowladda ay waqti badan ku bixisay arrimo siyaasadeed oo gudaha ah, kuwaas oo ay ka mid yihiin khilaafaadka doorashooyinka, wax-ka-beddelka dastuurka, iyo murannada kala dhexeeya dowlad-goboleedyada sida Puntland iyo Jubbaland.
Sida ay Baidoa Online u sheegeen ilo siyaasadeed, khilaafaadkaasi waxay saameyn ku yeesheen wada-shaqeyntii amniga iyo isku-duwidii dagaalka lagula jiray Al-Shabaab.
4. Sidee Al-Shabaab Uga Faa’iidaysatay Kala-Qaybsanaanta?
Khubarada amniga ayaa sheegaya in Al-Shabaab mar kasta ka faa’iidaysato marka ay dhacaan khilaafyo siyaasadeed iyo kala aragti duwanaansho u dhexeeya madaxda dalka.
Warbixino amni ayaa muujinaya in kooxda ay dib u dhistay jidadkeeda saadka, shabakadaha sirdoonka iyo awooddeeda uruurinta dhaqaalaha iyadoo ka faa’iidaysanaysa jawiga siyaasadeed ee cakiran.
5. Sidee Ayey Kooxdu Ugu Suurtagashay Inay Xoog Cusub Hesho?
Ilo amni ayaa Baidoa Online u sheegay in Al-Shabaab ay sii waday qorista dagaalyahanno cusub iyo tababarro ay ka waddo deegaanno ay wali ku leedahay saameyn, gaar ahaan qaybo ka mid ah Jubbooyinka, Bay, Shabeellaha Dhexe iyo Hiiraan.
Khubarada ayaa sidoo kale tilmaamaya in kooxda ay ka faa’iidaysatay hakadka ku yimid howlgallada waaweyn si ay u soo saarto jiilal cusub oo dagaalyahanno ah una xoojiso awooddeeda dagaal.
Maxaas: Calaamad Muujinaysa Dib-u-soo Laabashada Al-Shabaab
Dib u qabsashada Maxaas ayaa noqotay dhacdo si weyn looga hadal hayo gudaha Soomaaliya. Magaalada ayaa muhiim u ah isku socodka iyo saadka gobolka Hiiraan, waxaana muddo ka badan toban sano ka maqneyd gacanta kooxda.
Saraakiil amni ayaa sheegay in qabsashada Maxaas ay sare u qaaday niyadda dagaalyahannada Al-Shabaab isla markaana ay kooxda siisay guul dacaayadeed oo muhiim ah.
Hawaadley iyo Basra oo Walaac Amni Abuuray
Dhaqdhaqaaqyada Al-Shabaab ee ka socda Hawaadleey iyo Basra ayaa sidoo kale sare u qaaday walaaca amni ee ka jira agagaarka Muqdisho. Falanqeeyayaal amni ayaa aaminsan in joogitaanka kooxda ee deegaannadaasi uu ujeedkiisu yahay cadaadis joogto ah oo lagu hayo caasimadda iyo jidadka muhiimka ah ee isku xira gobollada.
Gunaanad
Marka la eego xaaladda hadda jirta, su’aasha ugu weyn ma aha sida Al-Shabaab dib ugu soo noqotay oo keliya, balse waa sababta aan loo adkeyn guulihii la gaaray sanadihii 2022 iyo 2023.
Sida ay qabaan khubaro amni iyo ilo xog-ogaal ah oo la hadlay Baidoa Online, isku darka khilaafaadka siyaasadeed, gaabiska howlgalada militari, maamulka daciifka ah ee deegaannada la xoreeyay iyo awoodda Al-Shabaab ee dib-u-habeynta ayaa horseeday in kooxda ay dib ula wareegto deegaanno badan.
Haddii aan dib loo mideyn dadaallada siyaasadeed iyo kuwa militari, falanqeeyayaashu waxay ka digayaan in Al-Shabaab ay sii xoojin karto saameynteeda, taasoo adkeyn karta howlgal kasta oo mustaqbalka lagu doonayo in dib loogu xoreeyo deegaannada ay hadda dib u qabsatay.