Sabti, Juun 13, 2026 (Baidoa Online) -Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya ayaa wajahaya marxalad siyaasadeed oo xasaasi ah kadib doorashadii Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe) loogu doortay Madaxweynaha Koonfur Galbeed 10-kii Juun 2026. Inkastoo madaxweynaha cusub uu ballan qaaday inuu mideyn doono shacabka iyo siyaasiyiinta kala aragtida duwan isla markaana uu dib u soo celin doono xasilloonida, haddana doorashadiisa waxaa weli ka taagan muran xooggan oo ay qabaan kooxo mucaarad ah iyo siyaasiyiin caan ah, taasoo dhalisay su’aalo ku saabsan sharciyadda maamulka cusub iyo mustaqbalka siyaasadeed ee dowlad goboleedka.
Doorashada Aadan Madoobe ayaa timid kadib bilo ay jireen xiisado siyaasadeed oo u dhexeeyay Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulkii hore ee Koonfur Galbeed ee uu hoggaaminayay Madaxweynihii hore Cabdicasiis Xasan Maxamed “Lafta Gareen”. Xiisaddaasi waxay gaartay heerkii ugu sarreeyay horaantii sanadkan markii ciidamada dowladda federaalka ay la wareegeen Baydhabo, taasoo horseeday isbeddel siyaasadeed oo weyn iyo dhammaadkii maamulkii hore.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si degdeg ah u soo dhoweysay guusha Aadan Madoobe, iyadoo ku tilmaantay doorashada mid waafaqsan dastuurka iyo shuruucda dalka. Hase yeeshee, siyaasiyiin iyo musharrixiin mucaarad ah ayaa su’aal geliyay hannaankii loo maray doorashada, iyagoo ku dooday inay ka maqnaayeen wadatashi dhab ah iyo heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay.
Muran siyaasadeedka ma ahan mid ku kooban Koonfur Galbeed oo keliya. Siyaasiyiin mucaarad ah oo ku sugan Muqdisho, iyo sidoo kale qaar ka tirsan maamulada Jubbaland iyo Puntland, ayaa muujiyay walaac ku saabsan waxa ay ku tilmaameen faragelin sii kordheysa oo dowladda federaalka ku hayso arrimaha dowlad goboleedyada. Dhanka kale, taageerayaasha Madaxweynihii hore Lafta Gareen ayaa sii wada diidmada maamulka cusub, taasoo muujinaysa kala qeybsanaanta siyaasadeed ee weli ka jirta gobolka.
Murankan siyaasadeed ayaa kusoo beegmaya xilli Koonfur Galbeed ay wajaheyso caqabado waaweyn oo dhinacyada amniga, dhaqaalaha, adeegyada bulshada iyo xaaladaha bani’aadantinimo ah.
Su’aasha Ugu Muhiimsan Ee Hortaalla Madaxweynaha Cusub
Su’aasha ugu weyn ee maanta la isweydiinayo ayaa ah:
Ma ku guuleysan doonaa Madaxweyne Aadan Madoobe inuu doorashadiisii lagu muransanaa u beddelo hoggaan loo dhan yahay oo ay aqbalaan dhammaan dhinacyada siyaasadda Koonfur Galbeed, mise wuxuu sii ahaan doonaa hoggaamiye si weyn ugu tiirsan Dowladda Federaalka Soomaaliya oo lagu eedeeyo inay awoodda ku taageertay?
Jawaabta su’aashaas ayaa go’aamin karta in Koonfur Galbeed ay u dhaqaaqdo xasillooni siyaasadeed iyo dib u heshiisiin, ama ay gasho marxalad cusub oo khilaaf iyo kala qeybsanaan ah.
Sababta Doorashadu Ugu Sii Jirto Muranka
Xudunta muranka ayaa ah arrinta sharciyadda iyo aqbalaadda siyaasadeed.
Mucaaradka ayaa ku doodaya in geeddi-socodka doorashada uu si weyn u saameeyay dowladda federaalka isla markaana aan si dhab ah loogu darin dhammaan saamileyda siyaasadeed ee Koonfur Galbeed. Sidaas darteed, qaar badan oo ka mid ah siyaasiyiinta mucaaradka ayaa weli diidan natiijada inkastoo doorashadu si rasmi ah u dhacday.
Dhanka kale, taageerayaasha maamulka cusub ayaa ku adkeysanaya in doorashadu ahayd mid sharci ah oo lagama maarmaan u ahayd in lagu soo afjaro hubanti la’aantii siyaasadeed ee gobolka.
Labadan aragtiyood ee iska soo horjeeda ayaa sabab u noqday in murankii siyaasadeed uusan dhammaan doorashada kadib.
Muranka Federaalka Iyo Dowlad Goboleedyada
Xiisadda Koonfur Galbeed waxay ka tarjumaysaa dood ballaaran oo muddo dheer ka jirtay Soomaaliya oo ku saabsan awood-qaybsiga nidaamka federaalka.
Sanadihii la soo dhaafay waxaa soo noqnoqday khilaafyo u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo qaar ka mid ah dowlad goboleedyada, kuwaas oo la xiriira arrimaha dastuurka, doorashooyinka, amniga iyo awoodaha maamulka.
Dad badan oo falanqeeya siyaasadda Soomaaliya ayaa aaminsan in waxa ka socda Koonfur Galbeed uu yahay qayb ka mid ah loollanka siyaasadeed ee ku saabsan mustaqbalka federaalka Soomaaliya.
Halisaha Ka Dhalan Kara Haddii Khilaafka La Xallin Waayo
Haddii aan xal siyaasadeed laga gaarin khilaafka jira, Koonfur Galbeed waxay wajihi kartaa caqabado hor leh.
Kala qeybsanaanta siyaasadeed waxay daciifin kartaa hay’adaha dowladda, waxay hakad gelin kartaa mashaariicda horumarinta, waxayna adkeyn kartaa wada shaqeynta dhinaca amniga.
Sidoo kale, khilaafyada joogtada ah waxay ka mashquulin karaan madaxda wax ka qabashada dhibaatooyinka dhabta ah ee shacabka sida amni darrada, shaqo la’aanta, abaaraha, adeegyada caafimaadka iyo horumarinta kaabeyaasha dhaqaalaha.
Khubarada amniga ayaa sidoo kale ka digaya in kooxaha xagjirka ah ay ka faa’iideysan karaan kala qeybsanaanta siyaasadeed haddii aan xal degdeg ah la helin.
Dib U Heshiisiin: Imtixaanka Ugu Weyn Ee Madaxweynaha Cusub
Dad badan ayaa aaminsan in dib u heshiisiintu ay noqon doonto cabbirka ugu weyn ee lagu qiimeeyo hoggaanka Madaxweyne Aadan Madoobe.
Si loo gaaro xasillooni waarta, waxaa lagama maarmaan noqon doonta in maamulka cusub uu wadahadal la furo mucaaradka, odayaasha dhaqanka, culimada, bulshada rayidka, dhalinyarada iyo dhammaan qaybaha bulshada.
Guusha dhabta ah ma noqon doonto oo keliya ku guuleysiga doorashada, balse waxay ku xirnaan doontaa awoodda lagu kasban karo kalsoonida shacabka iyo aqbalaadda siyaasadeed ee dhinacyada kala duwan.
Madaxweynaha cusub ayaa sidoo kale wajahaya cadaadis isa soo taraya oo ku aaddan inuu muujiyo madax-bannaani siyaasadeed isla markaana uu caddeeyo in maamulkiisu u adeegayo danaha shacabka Koonfur Galbeed, halkii lagu arki lahaa maamul si buuxda ugu tiirsan Muqdisho.
Maxaa La Filan Karaa Bilaha Soo Socda?
Bilaha soo socda ayaa noqon doona kuwa go’aan ka gaara jihada siyaasadeed ee Koonfur Galbeed.
Madaxweyne Aadan Madoobe waxaa laga sugayaa inuu xoojiyo amniga, dib u dhiso kalsoonida hay’adaha dowliga ah, hormariyo adeegyada bulshada, isla markaana uu muujiyo dadaallo dhab ah oo dib loogu heshiisiinayo dhinacyada siyaasadeed ee is haya.
Shacabka Koonfur Galbeed ayaa doonaya wax ka badan muran siyaasadeed. Waxay rabaan amni, shaqooyin, adeegyo caafimaad, waxbarasho, horumar dhaqaale iyo nolol wanaagsan.
Ugu dambeyntii, guusha ama guuldarrada Madaxweyne Aadan Madoobe laguma qiimeyn doono sida uu ku yimid xafiiska, balse waxaa lagu qiimeyn doonaa awoodda uu u leeyahay inuu mideeyo dowlad goboleed kala qaybsan isla markaana uu gaarsiiyo shacabka natiijooyin la taaban karo.
Iyadoo Koonfur Galbeed ay gashay bog cusub oo siyaasadeed, caqabadda hortaalla madaxweynaha cusub waa mid cad: inuu doorashadii lagu muransanaa u beddelo fursad lagu gaaro dib u heshiisiin, xasillooni iyo dowladnimo loo dhan yahay.
In arrintaasi ay rumoobi doonto iyo in kale ayaa weli ah su’aasha ugu weyn ee maanta hortaalla Koonfur Galbeed iyo Soomaaliya guud ahaan.
